Ile mięsa na osobę: kalkulator przyjęcia

Najpierw liczy się porcje dorosłych, potem mnoży je przez ilość jednej pozycji na osobę. Gość od 12 lat to cała porcja, młodsze dziecko to połowa. Ilość na dorosłego rośnie lub maleje z apetytem, a zapas dolicza procent na wszelki wypadek. Każdą sumę kalkulator zaokrągla w górę do pełnego kroku zakupowego, więc jedzenia nie zabraknie przez zaokrąglenie.

Przykład: grill dla 8 dorosłych i 2 dzieci to 9 porcji dorosłych. Przy 150 g karkówki na porcję wychodzi 1,4 kg do kupienia. Krok zakupowy dla mięsa, sałatek i pieczywa to 100 g, dla przekąsek liczonych na sztuki jedna cała sztuka. Gramatura, czyli waga porcji, dotyczy produktów w stanie surowym, tak jak waży je sklep.

Pod wynikiem tabela pokazuje każdą pozycję na dorosłego, na dziecko i do kupienia; kolumna dla dziecka znika na telefonie. Obliczenia, które kalkulator musi odtworzyć, zebrano w przypadkach kontrolnych.

Menu grillowe kalkulatora ma cztery pozycje: karkówkę, kiełbasę, sałatki i pieczywo. Dorosły dostaje 150 g karkówki, 150 g kiełbasy, 150 g sałatek i 80 g pieczywa, czyli razem 530 g jedzenia.

Grill dla dziesięciu osób, w tym dwojga dzieci, to 9 porcji dorosłych. Do kupienia jest 1,4 kg karkówki, 1,4 kg kiełbasy, 1,4 kg sałatek i 800 g pieczywa. Razem to 5 kg zakupów. Dziecko poniżej 12 lat dostaje połowę porcji dorosłego, na przykład 75 g karkówki. Gdy wszyscy goście mają duży apetyt, karkówki potrzeba 1,7 kg, a przy małym apetycie 1,1 kg. Wszystkie sumy są zaokrąglone w górę do pełnych 100 g, więc zakupy nigdy nie są mniejsze niż wynik mnożenia. Mięso liczy się na surowo, przed grillowaniem.

Pytanie, ile kiełbasy na osobę na grilla przeznaczyć, dotyczy kiełbasy grillowej, śląskiej i białej tak samo, bo kalkulator liczy ją wagą. Kaszanka, szaszłyki, filet z kurczaka czy żeberka nie mają osobnych pozycji. Kto podaje je zamiast kiełbasy, może przełączyć ilości na własne i wpisać ich gramaturę w polu kiełbasy.

Wesele w kalkulatorze to całe przyjęcie weselne z obiadem, daniami na ciepło przez wieczór, zimną płytą, ziemniakami, surówkami i ciastem. Na dorosłego przypada 250 g mięsa na ciepło, 100 g wędlin i pieczeni z zimnej płyty, 200 g ziemniaków, 150 g surówek oraz 150 g ciasta.

Dla 80 dorosłych i 20 dzieci daje to 90 porcji dorosłych. Do kupienia jest 22,5 kg mięsa na ciepło, 9 kg na zimną płytę, 18 kg ziemniaków, 13,5 kg surówek i 13,5 kg ciasta. Łączna waga to 76,5 kg.

Pytanie, ile kawałków mięsa na wesele zamówić, kalkulator sprowadza do wagi, bo kawałki schabu, udek czy roladek mają różną wielkość. Menu sali lub firmy cateringowej często podaje gramaturę porcji, a tę liczbę można wpisać jako własną. Tort weselny nie jest osobną pozycją: mieści się w cieście albo zastępuje jego część.

Poprawiny to osobne przyjęcie, zwykle dzień później i w mniejszym gronie. Kalkulator liczy jedno przyjęcie naraz, więc poprawiny liczy się osobno, z własną liczbą gości i często z menu przyjęcia na stojąco.

Przyjęcie komunijne to w kalkulatorze obiad z mięsem, ziemniakami i surówkami oraz ciasto do kawy. Dorosły dostaje 150 g mięsa, 200 g ziemniaków, 150 g surówek i 150 g ciasta. To samo menu pasuje do chrzcin, urodzin i rodzinnego obiadu w domu.

Na komunię dla 12 dorosłych i 4 dzieci kalkulator wylicza 14 porcji. Do kupienia jest 2,1 kg mięsa, 2,8 kg ziemniaków, 2,1 kg surówek i 2,1 kg ciasta. Na dorosłego wypada 650 g jedzenia.

Ile ciasta na osobę wystarczy, zależy od liczby rodzajów na stole. Kalkulator traktuje ciasto jako jedną pozycję, więc 150 g na dorosłego to suma wszystkich kawałków razem z tortem komunijnym. Agencja Badań Medycznych w rozeznaniu cenowym na usługę cateringową wymaga przy obiedzie co najmniej 600 g jedzenia na uczestnika. Obiad komunijny i wesele w kalkulatorze dają więcej, licząc razem z ciastem.

Urodziny i rodzinne przyjęcia to także okazja do gier towarzyskich, takich jak gra „Kto najprawdopodobniej”, w której goście wskazują, kto z nich najpewniej zrobiłby coś zabawnego.

Na przyjęciu na stojąco goście jedzą przez kilka godzin, więc kalkulator liczy tu czas trwania. Dorosły dostaje na pierwszą godzinę 6 zimnych przekąsek, a za każdą kolejną 2 przekąski więcej. Do tego 3 ciepłe przekąski i 100 g deserów.

Zimne przekąski to tartinki, kanapki, koreczki i mini tortille, ciepłe to na przykład paszteciki, krokiety czy szaszłyczki. Dla 20 dorosłych na 3 godziny przyjęcia do kupienia jest 200 zimnych przekąsek, 60 sztuk ciepłych i 2 kg deserów. Gdy przyjęcie trwa 5 godzin, zimnych przekąsek potrzeba 280.

Stół szwedzki, czyli bufet z samoobsługą, ma w tym samym dokumencie Agencji Badań Medycznych jasne minimum. Przerwa kawowa z kanapkami, finger food i deserami to co najmniej 300 g jedzenia na osobę, z ciepłymi przekąskami 400 g, a z obiadem 600 g. Agencja przewiduje też jednego kelnera na 25 gości. To warunki umowy z firmą cateringową, a nie zalecenie żywieniowe.

Apetyt mały, średni i duży zmienia ilość na dorosłego o stały procent: mały daje 75%, a duży 125% zwykłej porcji. Te proporcje pochodzą z broszury o przyjęciach „Rest(e)los genießen” niemieckiej organizacji konsumenckiej Verbraucherzentrale NRW. Według niej na bufet wystarcza 800 g jedzenia na głowę, przy dobrym apetycie 1000 g, a przy małym 600 g.

Ta sama broszura liczy dzieci od około 6 lat jako pół porcji, a od 10 do 12 lat jako pełnych jedzących. Kalkulator liczy jako połowę każde dziecko poniżej 12 lat, czyli 50% porcji dorosłego. Najmłodsze dzieci jedzą mniej, więc taki rachunek zostawia niewielki zapas zamiast niedoboru.

Wszystkie ilości na dorosłego w polskich menu to wartości startowe kalkulatora. Żadna polska instytucja nie publikuje ilości jedzenia na przyjęcie, więc nie są to normy ani zalecenia. Po przełączeniu ilości na „Własne” każda pozycja wybranego menu dostaje własne pole w gramach lub sztukach na dorosłego przy średnim apetycie.

Apetyt, czas trwania i zapas działają także na własne ilości. Zapas w procentach dolicza się przed zaokrągleniem: przy 10% zapasu karkówki na ten sam grill wychodzi 1,5 kg zamiast 1,4 kg.

Cena za kilogram pierwszej pozycji, na przykład karkówki, pokazuje jej koszt i koszt na gościa. Przy cenie 25,00 zł za kilogram karkówka na tego samego grilla kosztuje 35,00 zł, czyli 3,50 zł na gościa. Koszt dzieli się przez wszystkich gości, także dzieci liczone jako całe osoby. Dla przekąsek wpisuje się cenę jednej sztuki.

Lista zakupów pod wynikiem wypisuje każdą pozycję z ilością do kupienia, a przycisk „Kopiuj” zapisuje ją jako zwykły tekst w schowku. Link do wyniku i wydruk zawierają tylko ustawienia formularza; nic, co zostaje wpisane, nie opuszcza przeglądarki.

Ryzyko zatrucia rośnie z każdą godziną, jaką gotowe jedzenie spędza w temperaturze otoczenia. Główny Inspektorat Sanitarny w komunikacie na upały przypomina o obróbce w temperaturze powyżej 70 °C. Gotowych dań nie zostawia się według GIS poza lodówką dłużej niż 2 godziny, a przy podróży dłuższej niż 30 minut potrzebna jest torba chłodząca.

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wąbrzeźnie, czyli lokalny sanepid, pisze o przyjęciach komunijnych podobnie. Jedzenie trafia do lodówki w ciągu 2 godzin, a w upale w ciągu 1 godziny. Do potraw wysokiego ryzyka sanepid zalicza sałatki jarzynowe z majonezem, ciasta z kremem oraz dania z jaj, mięsa i ryb. Objawy zatrucia pojawiają się zwykle od 6 do 36 godzin po posiłku.

Jajka do sałatki jarzynowej i na zimną płytę gotuje się na twardo; czas dla ich wielkości podaje kalkulator czasu gotowania jajek. Mniejsze porcje wystawiane na zmianę skracają czas, jaki jedzenie spędza poza lodówką.

Marnowanie żywności w Polsce to według Instytutu Ochrony Środowiska (IOŚ-PIB) ponad 4,8 mln ton rocznie. Gospodarstwa domowe odpowiadają za 56% tej ilości, czyli ponad 2,5 mln ton. Na jedno gospodarstwo przypada 165 kg wyrzuconego jedzenia w roku.

W raporcie IOŚ-PIB o świątecznym marnotrawstwie 85,5% gospodarstw wskazuje jako przyczynę kupowanie lub gotowanie zbyt dużych ilości. Wśród sposobów zapobiegania instytut wymienia znajomość liczby gości. Kalkulator zaokrągla sumy tylko do najbliższego kroku zakupowego, więc nadwyżka zależy głównie od wybranego zapasu.

Resztki pieczeni i karkówki można odgrzać następnego dnia w piekarniku. Temperatury z przepisów na termoobieg i grzanie góra-dół przelicza przelicznik temperatury piekarnika.