Rodzina
Przepisy rodzinne dla konkretnej sytuacji, na początek nazwisko dziecka według Kodeksu rodzinnego.
Co sprawdzają narzędzia rodzinne
Kategoria Rodzina zbiera narzędzia, które stosują przepisy prawa rodzinnego do jednej, konkretnej sytuacji. Wynik pokazuje, co wynika z ustawy, a obok podaje przepis, na którym się opiera.
Pierwszym narzędziem jest sprawdzenie nazwiska noworodka. Po wpisaniu nazwisk rodziców i wybraniu ich sytuacji wypisuje wszystkie nazwiska, które dopuszcza Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Oznacza też nazwisko, które dziecko otrzyma bez oświadczeń rodziców, i wymienia reguły dla rodzeństwa.
Wpisane nazwiska zostają w przeglądarce. Do linku trafia tylko sytuacja rodziców, więc wynik można przesłać dalej bez danych rodziny. Każde narzędzie ma osobną stronę dla każdego z siedmiu krajów, bo prawo rodzinne różni się między nimi bardziej niż nazwy urzędów.
Co decyduje o nazwisku dziecka w Polsce
O nazwisku noworodka decydują trzy okoliczności: małżeństwo rodziców, ustalenie ojcostwa i to, czy rodzice mają już wspólne dziecko.
- Dziecko małżeńskie, czyli urodzone w czasie małżeństwa albo do 300 dni po jego ustaniu, nosi wspólne nazwisko małżonków. Przy różnych nazwiskach obowiązuje wybór wskazany przy ślubie, a bez niego połączenie z nazwiskiem matki na początku (art. 88 KRO).
- Po uznaniu ojcostwa rodzice bez ślubu mają ten sam wybór. Gdy ojcostwo nie zostało ustalone, dziecko nosi nazwisko matki (art. 89 KRO).
- Dzieci tych samych rodziców noszą jedno nazwisko (art. 89¹ KRO), a nazwisko połączone ma najwyżej 2 człony (art. 90¹ KRO).
Rodzice o nazwiskach Kowalska i Nowak, którzy niczego nie oświadczą, dają więc dziecku nazwisko Kowalska-Nowak. Zgoda dziecka na zmianę nazwiska jest potrzebna dopiero od 13 lat, więc przy rejestracji noworodka nie odgrywa roli.
Rejestracja urodzenia i nazwiska
Nazwisko wpisuje kierownik urzędu stanu cywilnego do aktu urodzenia. Szpital przesyła kartę urodzenia do USC w ciągu 3 dni, a zgłoszenie urodzenia przyjmuje się w ciągu 21 dni od jej sporządzenia, w urzędzie albo przez internet na gov.pl.
Oświadczenia o nazwisku rodzice składają przed kierownikiem USC: przy ślubie, przy akcie urodzenia pierwszego wspólnego dziecka albo razem z uznaniem ojcostwa. Projekt zmian przygotowany w 2026 roku przez Komisję Kodyfikacyjną nie jest obowiązującym prawem, dopóki nie ogłosi go Dziennik Ustaw.
Strony tej kategorii objaśniają przepisy i ich skutki na przykładach. Nie doradzają, które nazwisko wybrać, i nie zastępują urzędu ani porady prawnej. Wynik jest odczytaniem przepisów, a nie decyzją urzędu.