Gezin
Regels rond het gezin voor je eigen situatie, te beginnen met de achternaam van een kind.
Regels rond een gezin, uitgewerkt voor één situatie
De rubriek Gezin verzamelt hulpmiddelen voor vragen die bij een gezin horen en waar de wet een antwoord op geeft. Het eerste is de check van de achternaam van je kind: je vult de achternamen van beide ouders in, kiest de situatie en ziet elke naam die de wet toestaat. Bij Willems en De Vries zijn dat er vier: Willems, De Vries, Willems De Vries of De Vries Willems.
Elk hulpmiddel werkt met de Nederlandse wet zoals die nu geldt, noemt het artikel waarop een uitkomst steunt en laat zien welke regel geldt als de ouders niets kiezen. Namen die je invult, blijven in je browser en komen nooit in een gedeelde link.
Wat de achternaam van een kind bepaalt
Sinds 1 januari 2024 krijgt een kind de geslachtsnaam van één ouder of een combinatie van de namen van beide ouders, in een vrij te kiezen volgorde (art. 1:5 BW). Welke naam geldt als de ouders niets verklaren, hangt af van hoe het kind met hen verbonden is.
- Getrouwde of geregistreerde ouders: zonder keuze de naam van de vader of de duomoeder.
- Ongehuwde ouders met een erkenning: zonder gezamenlijke verklaring de naam van de moeder.
- Alleen de moeder als juridisch ouder: altijd haar naam.
De keuze wordt maar één keer gemaakt, bij het eerste gezamenlijke kind. Broers en zussen van dezelfde ouders krijgen daarna dezelfde naam. De overgangsregeling voor kinderen van vóór de wetswijziging is afgelopen, zodat oudere kinderen geen gecombineerde naam meer kunnen krijgen bij de gemeente.
Aangifte en naamskeuze bij de gemeente
De geboorte wordt binnen drie dagen na de dag van de bevalling aangegeven bij de gemeente. Getrouwde ouders leggen een naamskeuze vast vóór de geboorte, in een akte van naamskeuze, of bij de aangifte zelf. Ongehuwde ouders kiezen bij de erkenning, die ook vóór de geboorte kan.
Beide ouders verklaren de keuze persoonlijk bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Is de naam eenmaal geregistreerd, dan verandert hij alleen nog in een paar wettelijke gevallen of met een naamswijziging via Justis.
De pagina's in deze rubriek leggen uit wat de wet zegt en rekenen dat door voor jouw situatie. Ze geven geen advies over welke naam of welke keuze bij een gezin past; die beslissing ligt bij de ouders.