Hoeveel eten per persoon

De rekenhulp telt eerst porties: elke volwassene is één portie, elk kind de helft. Per onderdeel van de maaltijd gaat de hoeveelheid per volwassene keer die porties, keer de eetlust en eventueel met een marge erbij. Daarna rondt hij naar boven af op wat de winkel verkoopt, zoals hele stokbroden of vlees per 50 g. Zo valt een totaal nooit te krap uit.

Een voorbeeld: tien gasten, van wie twee kinderen, zijn samen 9 porties. Bij gourmetten wordt dat 1,8 kg gourmetvlees, 3 stokbroden, 800 g rauwkostsalade, 900 g groenten en 450 g sausjes. Alles wat gewogen wordt, komt samen op 3,95 kg. De gewichten gelden zoals je ze koopt: rauw vlees, geen gegaard gewicht.

De tabel onder de uitkomst splitst elk onderdeel uit per volwassene, per kind en in totaal. Een kind krijgt bij gourmetten bijvoorbeeld 100 g vlees tegenover 200 g voor een volwassene. Hoe deze uitkomsten zijn nagerekend, staat bij de rekenvoorbeelden.

Ongeveer 200 g gourmetvlees per volwassene. Dat is de portie gourmetschotel in de caloriechecker van het Voedingscentrum, en de rekenhulp neemt die als startgetal. Een kind onder de 12 krijgt de helft, 100 g.

Wie aan de gourmettafel zit, eet zelden alleen vlees. Een gourmetschotel bestaat meestal uit kleine stukjes biefstuk, speklapjes, kipfilet, slavinken en mini-hamburgers die op het gourmetstel garen, in de pannetjes of op de bakplaat. Daarnaast staan er stokbrood, rauwkost, groente om in de pannetjes te bakken en sausjes. Samen weegt het gewogen deel 430 g per volwassene. Bij een grote eetlust wordt het vlees voor dat gezelschap 2,25 kg.

De bijgerechten volgen dezelfde rekensom. Een schaaltje rauwkostsalade weegt volgens het Voedingscentrum 80 g, en de rekenhulp koopt het per 100 g. Een sauslepel knoflooksaus is 25 g; de rekenhulp neemt er twee per persoon, 50 g, als eigen startgetal. Voor brood rekent hij een kwart stokbrood van 300 g per volwassene, dus 75 g. Groenten voor de pannetjes, 100 g, zijn eveneens een eigen getal.

Kort gezegd koopt een gezelschap voor gourmetten 200 g vlees voor elke volwassene en de helft per kind, plus brood, salade, groenten en saus. Dat vleesgewicht is de standaardportie gourmetschotel van het Voedingscentrum. Winkels en recepten noemen vaak meer, omdat een feestbord voller is dan een gewone portie. Daarom is de eetlust in te stellen: groot geeft 125% van het startgetal, klein 75%. Ook een extra marge in procenten kan erbij. De rekenhulp rondt elke hoeveelheid naar boven af op 50 g vlees, 100 g salade en hele stokbroden. Een tafel van tien met twee kinderen erbij telt 9 porties en komt zo op 1,8 kg vlees en 3 stokbroden. Wie een eigen gewoonte heeft, vult eigen hoeveelheden in.

Voor de barbecue start de rekenhulp met 250 g barbecuevlees voor iedere volwassene. Milieu Centraal schrijft dat barbecuepakketten uitgaan van 250 tot 900 g vlees per persoon, veel meer dan de 100 g eiwitrijke producten die per dag worden aanbevolen. De rekenhulp neemt de onderkant van dat bereik.

Voor hetzelfde gezelschap van tien komt dat op 2,25 kg barbecuevlees, 3 stokbroden, 800 g salade en 450 g sausjes. Een marge van 10% maakt van het vlees 2,5 kg. Worstjes, hamburgers, saté en kipdrumsticks tellen allemaal mee in die ene post vlees; de verdeling bepaalt het gezelschap zelf.

Milieu Centraal oppert om een barbecuepakket voor twee personen met z'n vieren te delen. In zijn tips voor veilig barbecueën noemt het Voedingscentrum ook vlees dat al voorgegaard is.

Voor kaasfondue gaat de rekenhulp uit van 200 g kaas en een half stokbrood per volwassene. Beide zijn eigen startgetallen. De caloriechecker van het Voedingscentrum noemt als portie kaasfondue 178 g, maar dat getal gaat over een portie van het bereide gerecht, niet over de kaas in de winkel.

Vier volwassenen rond één caquelon komen zo op 800 g kaas, 2 stokbroden en 400 g salade. Het brood weegt per persoon 150 g, de helft van een stokbrood van 300 g. Kaas wordt per 50 g afgerond, salade per 100 g.

Ongeveer 4 hapjes per volwassene in het eerste uur en 2 voor elk uur daarna, als startgetal van de rekenhulp. Bij een borrel van 3 uur zijn dat er 8 per persoon. Geen Nederlandse instantie publiceert zo'n getal, dus het is een eigen startgetal.

Bij tien gasten, onder wie twee kinderen, worden dat 72 hapjes, 700 g borrelnootjes en 450 g kaas- en worstblokjes voor de borrelplank. Duurt de verjaardag of receptie vijf uur, dan stijgt het aantal hapjes naar 108. Alleen de hapjes en de nootjes groeien met de uren mee, de blokjes niet.

Onder hapjes vallen warme borrelhapjes zoals bitterballen, kaassoufflés en mini-loempia's, en koude zoals toastjes. Een bitterbal weegt volgens het Voedingscentrum 17 g. Een handje borrelnootjes is 25 g; de rekenhulp rekent er één per uur, 25 g om mee te beginnen en 25 g voor elk uur erna. De blokjes, 50 g per volwassene, zijn een eigen getal.

De eetlust schuift alle hoeveelheden tegelijk: klein is 75% van een gewone portie, groot 125%. Die verhoudingen komen uit de brochure Rest(e)los genießen van de Duitse consumentenorganisatie Verbraucherzentrale NRW. Die rekent op een buffet 800 g eten per persoon, 1.000 g voor grote eters en 600 g voor kleine.

Ook Milieu Centraal maakt onderscheid tussen grote eters en kleine eters, voor gewone maaltijden. Volgens die tabel eet een grote eter 100 g vlees of vleesvervanger, een kleine eter 85 g en een kind 40 tot 85 g. Bij aardappelen is dat 250 g, 200 g en 75 tot 150 g.

Kinderen tellen volgens de Verbraucherzentrale vanaf ongeveer 6 jaar als halve portie en vanaf 10 tot 12 jaar als volwaardige eter. De rekenhulp telt elk kind onder de 12 als half. Jonge kinderen eten minder dan dat, dus bij kleuters blijft er ruimte over. Wie 12 of ouder is, telt als volwassene.

Van de 15 hoeveelheden in de vier maaltijden zijn er 10 eigen startgetallen van de rekenhulp. Zo komt de 200 g gourmetvlees uit een bron, de 200 g fonduekaas niet. Geen wet of instantie legt feesthoeveelheden vast. De porties van het Voedingscentrum zijn bovendien gewone porties, terwijl een feestbord vaak voller is.

Met de keuze Eigen verschijnt per onderdeel een invulveld met het startgetal, per volwassene bij een gewone eetlust. Eetlust, duur en marge werken daarna gewoon door op de eigen hoeveelheden. Zo past de uitkomst bij een familie die altijd meer vlees eet, of bij een gourmetschotel van de slager.

De kosten per persoon volgen uit een ingevulde prijs per kilo voor het eerste onderdeel, of per stuk bij hapjes. Bij € 20,00 per kilo kost het gourmetvlees voor de tien gasten € 36,00, ofwel € 3,60 per gast. Kinderen tellen hierbij als hele gast. Hapjes van € 0,50 per stuk kosten op die borrel € 36,00.

Onder de uitkomst staat een boodschappenlijst met elk onderdeel en de hoeveelheid. De knop Kopiëren zet die regels op het eigen klembord, klaar om in een appgroep of notitie te plakken. Een link met de ingevulde gegevens is te kopiëren of te printen; niets van wat is ingevuld, verlaat de browser.

Bij gourmetten en barbecueën ligt rauw vlees urenlang naast eten dat al klaar is. Het Voedingscentrum noemt daarom aparte schalen, borden en keukengerei voor rauw vlees. Aan tafel komt dat neer op aparte vorkjes en tangen voor het rauwe vlees, en een eigen bord om van te eten.

Vlees moet volgens dezelfde bron volledig gaar zijn voordat het op het bord gaat. Het advies is om steeds kleine hoeveelheden uit de koelkast te pakken. Bederfelijke producten die langer dan 2 uur buiten de koelkast zijn geweest, gaan weg. Een koeltas houdt het vlees koel op weg naar de barbecue of het park.

Voor kliekjes noemt het Voedingscentrum afkoelen binnen 2 uur, een koelkast van 4 °C en opeten binnen 2 dagen. Gegaard vlees van de gourmet past zo de volgende dag in een wrap of salade. Voor rauw vlees dat op tafel heeft gestaan, geldt de grens van 2 uur buiten de koelkast.

Nederlanders gooiden thuis in 2025 gemiddeld 25,5 kg eten per persoon weg, tegen 36 kg in 2015. Dat meldt het Voedingscentrum in een bericht van 9 juni 2026. Het gaat om 7% van wat er gekocht wordt, ongeveer 100 euro per persoon per jaar.

Voedselverspilling begint vaak bij te ruim inkopen. Milieu Centraal geeft daarom hoeveelheden per eter in de tabel Kook op maat. Het Voedingscentrum adviseert per week hoogstens 300 g vlees, waarvan hoogstens 100 g rood vlees; Nederlanders eten gemiddeld 87 g per dag. Een barbecuepakket van 900 g gaat daar al ruim overheen.

Wie na het eten nog iets zoekt voor aan tafel, vindt bij het Sinterklaas-dobbelspel een spel voor de cadeautjes. Voor eieren bij de brunch rekent de kooktijd-rekenhulp de minuten uit.