Sinterklaas dobbelspel

Het dobbelspel is een cadeauspel voor een groep: iedereen brengt ingepakte pakjes mee, en een dobbelsteen beslist wie wat krijgt en houdt. Alles begint met de cadeaus in het midden van de tafel, de stapel. In de eerste ronde gooit wie aan de beurt is, en doet wat bij dat aantal ogen hoort. Sommige worpen halen een pakje uit het midden, andere laten pakjes naar een buur gaan. Zo gaat het rond tot alles verdeeld is. Daarna komt er niets meer bij: in de ronde tegen de klok wisselen de pakjes alleen nog van eigenaar. Wat je bij het eindsignaal voor je hebt, mag je houden. Vaak geldt: de jongste begint (MAX Vandaag). Vervolgens gaat de beurt met de klok mee naar de volgende speler.

Op deze pagina neemt de telefoon de dobbelsteen over. Bovenaan vul je in met hoeveel je speelt en hoeveel pakjes ieder meebrengt. Het spel rekent uit hoeveel er in het midden liggen en telt af bij elke worp die pakt. Het verdelen heeft geen klok. Is alles weg, of heeft iedereen al een pakje, dan start je de volgende ronde.

Elk aantal ogen staat voor één opdracht, en welke dat is, spreekt elk gezelschap zelf af. Officiële regels bestaan niet: ook MAX Vandaag schrijft dat vooraf wordt afgesproken wat elke worp betekent. De startregels van dit spel zijn daarom een eigen keuze van deze site, naar wat Nederlandse spelpagina's het vaakst beschrijven.

Bij het verdelen pakken drie van de zes vlakken iets uit het midden, bij 1, 3 en 6 ogen. De andere vlakken laten pakjes al vroeg doorgeven; wie nog niets heeft, slaat zo'n opdracht over. In de klokronde pakt geen vlak meer uit het midden. Dan draait alles om ruilen, afpakken en schuiven, en bij 4 ogen volgt een opdrachtkaartje.

Het spel kent nog meer opdrachten, zoals een beurt overslaan, de speelrichting omdraaien, nog een keer gooien of een pakje uitpakken. Onder Huisregels zet je elk vlak van elke ronde op een van de 20 opdrachten. Wijzigingen komen in de link van de pagina, zodat Link kopiëren jullie regels meestuurt. Terug naar de startregels zet alles terug, en in de browser wordt niets bewaard.

Meestal brengt ieder twee tot drie kleine cadeautjes mee, het aantal dat ook MAX Vandaag noemt. Dit spel begint met 3 per persoon bij 6 spelers, samen 18. Het aantal spelers kan van 2 tot 50, cadeautjes per persoon van 1 tot 10. Wat een pakje mag kosten, staat in de prijsafspraak van de groep; het spel telt alleen pakjes.

Hoe lang het verdelen duurt, hangt af van het aantal vlakken dat pakt. Met de startregels kost een cadeautje gemiddeld 2 worpen, dus 18 pakjes vragen gemiddeld 36 worpen. In 90% van de spellen zijn het er 27 tot 47; 5% is sneller klaar en 5% duurt langer. Bij 6 seconden per worp, een aanname van deze site, is dat ongeveer 4 minuten.

Een voorbeeld: 8 spelers met elk 3 cadeautjes leggen 24 pakjes neer, goed voor gemiddeld 48 worpen. Pakt alleen een zes, dan worden het er 144, ongeveer 14 minuten. Met twee dobbelstenen tegelijk zakt het bij de startregels naar 24 worpen.

Tijdens het spel meet de planner onder de dobbelsteen jullie eigen tempo en rekent de resterende tijd daarmee door. Gemiddelde en bereik zijn eigen rekenwerk van deze site, met de negatief binomiale verdeling.

De ronde tegen de klok duurt zo lang als de kookwekker loopt, en die speeltijd spreekt de groep vooraf af. MAX Vandaag noemt een half uur, of naar wens langer of korter. Dit spel staat standaard op 30 minuten; je kiest uit 1, 2, 3, 5, 10, 15, 20, 30, 45 en 60 minuten.

Gooien kan alleen terwijl de klok loopt; Pauze zet hem stil en Verder laat hem doorlopen. Aan het eind klinken drie tonen, die ook uit kunnen, en trilt de telefoon waar de browser dat toelaat.

Bij een gewone wekker kan iedereen aftellen, en de laatste minuut wordt een race. Met Verberg de klok stopt de ronde op een willekeurige seconde tussen 75% en 125% van de ingestelde lengte. Bij 30 minuten valt het einde dus ergens tussen 22 minuten en 30 seconden en 37 minuten en 30 seconden. Het scherm toont alleen hoe lang de klok al loopt.

Zolang een klok loopt, blijft het scherm aan in browsers die de Screen Wake Lock API ondersteunen (W3C). MAX Vandaag beschrijft verder dat iedereen tussen de rondes alles uitpakt. Het spel wacht tot iemand de volgende ronde start, dus daar is alle tijd voor.

Met opdrachten wordt een worp een klein moment voor de hele tafel: zingen, raden, iets aardigs zeggen of een pakje verschuiven. In de startregels trekt wie 4 ogen gooit tijdens de klokronde een opdrachtkaartje.

Het spel heeft 24 ingebouwde opdrachtkaartjes, geschreven voor pakjesavond. Ze worden geschud, en elk kaartje komt één keer voordat er een terugkomt. Vier ervan staan hieronder.

• Zing de eerste regel van een Sinterklaasliedje.
• Maak een rijmpje van twee regels over je rechterbuur.
• Schud een van je cadeautjes. Rammelt het, geef het dan door naar links.
• De oudste aan tafel kiest een cadeautje dat jij weggeeft.

Eigen opdrachten typ je onder Opdrachtkaartjes, één per regel, tot 50 regels. Je mengt ze met de ingebouwde kaartjes of gebruikt alleen je eigen; ze blijven op deze pagina en komen niet in de link.

De derde ronde is optioneel: je zet haar aan met Speel een derde ronde. Ook die loopt op de klok, standaard 5 minuten, als korte eindsprint met uitpakken, ruilen, opdrachtkaartjes, samen naar rechts schuiven en afpakken.

Het spel blijft voor elke groep hetzelfde; wat verschilt, zijn de pakjes, de opdrachten en de lengte van de klok.

Met jonge kinderen kunnen de vlakken eenvoudig blijven: eerst alleen pakken, daarna alleen doorgeven naar links of naar rechts. Afpakken laat een klein kind soms met lege handen zitten. Ook de klok kan dan korter, bijvoorbeeld op 10 minuten.

In de klas zijn er veel spelers, en dan duurt het verdelen lang. Twee dobbelstenen of een tweede telefoon met dezelfde link versnellen dat. Voor een snelheidsspel zonder pakjes is er de CPS-test, die meet wie het snelst klikt.

Met volwassenen draait het vaak om foute cadeautjes: pakjes die expres lelijk, onhandig of grappig zijn, zodat iedereen ze juist wil doorschuiven. Afpakken, ruilen en een verborgen klok maken de klokronde dan spannender. MAX Vandaag noemt ook een ongeschreven regel: wie aan het eind veel heeft, geeft vaak iets aan wie weinig heeft.

Pakjesavond is de avond van 5 december, waarop cadeautjes voor Sinterklaas worden uitgepakt en surprises met gedichten worden uitgewisseld (ANW). Sinterklaasavond is een ander woord voor dezelfde avond. In België komt de Sint op 6 december.

Het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) noemt het dobbelspel als onderdeel van het Sinterklaasfeest, naast onder meer surprises, gedichtjes en schoen zetten.

Een officiële feestdag is pakjesavond niet. Op de lijst van de Rijksoverheid staan Eerste en Tweede Kerstdag, 25 december en 26 december, maar Sinterklaas niet. Ook die kerstdagen zijn niet bij wet vrije dagen voor werknemers (Rijksoverheid). Rond Kerst speelt een familie of een team op de kerstborrel precies hetzelfde spel.

Lootjes trekken is een ander spel: ieder trekt een naam en koopt één cadeau voor die persoon, vaak verstopt in een surprise met een gedicht. Bij het dobbelspel trekt niemand een naam. Alle pakjes gaan op één hoop en het toeval verdeelt ze.

Een dobbelsteen is een kleine kubus met op elke zijde een ander aantal stippen, van één tot zes (ANW). Bij een eerlijke steen heeft elk vlak dezelfde kans: één op zes, ofwel 16,7%.

Dit spel gooit met de cryptografische toevalsgenerator van je browser, getRandomValues uit Web Cryptography (W3C). Een willekeurige byte kan 256 waarden hebben, en 256 is niet deelbaar door zes. De paar waarden die overblijven, gooit het spel weg, en dan trekt het opnieuw. Zo krijgt elk aantal ogen precies dezelfde kans, en er gaat niets naar een server.

Onder Worpen in dit spel staat hoe vaak elke uitkomst viel. Bij weinig worpen wijken die tellingen flink af, ook bij een eerlijke steen. Een zes blijft bijvoorbeeld in 11,2% van alle reeksen van twaalf worpen helemaal weg.

Met twee dobbelstenen telt elke steen apart. De kans op minstens één zes stijgt dan van 16,7% naar 30,6%, en twee zessen in de verdeelronde pakken twee cadeautjes.

Dezelfde kansrekening, met veel grotere getallen, zit achter de winkans bij de lotto. Hoe deze site rekent en bronnen kiest, staat in de werkwijze.