Wie ben ik? Het spel met de telefoon op je voorhoofd

Eén speler, de rader, houdt de telefoon tegen het voorhoofd, zodat de groep het scherm ziet. Daarop staat een woord: een dier, een beroep, een gerecht of een bekend persoon. De rader ziet het niet, de anderen wel. Zij omschrijven het en geven aanwijzingen, maar noemen het woord zelf nooit.

Raadt de rader het, dan gaat de telefoon omlaag, het scherm richting vloer: dat telt als goed. Omhoog kantelen, richting plafond, is overslaan. De knoppen Goed en Overslaan doen hetzelfde. Meteen daarna verschijnt een nieuw woord. Zo gaat het door tot de zoemer, standaard na 60 seconden. Elk goed geraden woord levert één punt op, en overslaan kost niets. Daarna is het volgende team aan de beurt, en na de laatste ronde volgt de eindstand.

De klassieke versie van raad wie ik ben gaat met een naam op een briefje, en daar stelt de rader zelf de vragen. In deze versie praat de groep en luistert de rader, zodat er in één beurt veel woorden voorbijkomen.

Voor deze telefoonversie legt geen bond, uitgever of instantie regels vast. De timer, het kantelen, de teams en de punten zijn daarom keuzes van deze site, en de meeste ervan stel je zelf in.

Een ronde is de beurt van één team en duurt standaard 60 seconden. Onder Lengte van een ronde kies je 30, 45, 60, 90 of 120 seconden. Zolang de timer loopt, staat de resterende tijd bovenaan het speelveld.

1. Start opent een speelveld over het hele scherm, met het team dat aan de beurt is.
2. Met kantelen aan begint het aftellen zodra de telefoon stil en rechtop staat; anders tikt iemand op Begin.
3. Na 3 seconden aftellen verschijnt de eerste kaart.
4. Met geluid aan tikken de laatste 5 seconden hoorbaar weg, en een zoemer sluit de ronde af.
5. De kaart die bij de zoemer op het scherm staat, komt in de lijst als overgeslagen.

Na de zoemer toont het spel de woorden van die ronde, elk gemarkeerd als goed of overgeslagen, met de score erboven. Een tik op een woord zet het om. Zo herstel je een kanteling die verkeerd is gelezen, of een woord dat de groep toch goed rekent.

Pauze zet de tijd stil en Verder laat hem doorlopen. Ronde stoppen beëindigt de beurt meteen, net als de zoemer.

Elke kaart hoort bij een stapel: een categorie met een eigen thema. Het spel heeft 10 stapels met samen 524 kaarten, door deze site voor Nederland geschreven. Een nieuw spel begint met alle stapels behalve Voor kinderen, goed voor 473 kaarten.

De stapel Bekende personen uit de geschiedenis bevat alleen mensen die zijn overleden, zoals Rembrandt, Van Gogh en Vermeer. Niemand die nu leeft staat erin, dus deze stapel raakt niet verouderd. De stapel Sprookjes en legendes gaat over sprookjesfiguren en figuren uit sagen en klassieke boeken, zoals Sinterklaas, Tijl Uilenspiegel en Vliegende Hollander.

Merken, films, tv-series en figuren die eigendom zijn van een bedrijf staan in geen enkele stapel. Popsterren, klasgenoten of het thema van een feest komen erbij via het tekstvak voor je eigen lijst.

Binnen een spel komt geen kaart terug voordat alle kaarten in het spel voorbij zijn geweest; daarna schudt het spel opnieuw. Voor het schudden gebruikt het de cryptografische toevalsgetallen van je browser, de functie getRandomValues (W3C).

Zelf maken kan op twee manieren: met eigen woorden in dit spel, of op papier met een plakbriefje op het voorhoofd.

Onder Je eigen woorden typ je een woordenlijst, één woord per regel of gescheiden door komma's. Het spel neemt er tot 300, elk tot 40 tekens, en laat dubbele woorden weg. Met Alleen mijn eigen woorden spelen doen de stapels niet mee; anders mengt het spel je woorden ertussen.

Wat je typt, verlaat je browser niet. Het komt niet in de link, wordt nergens bewaard en is weg na het herladen van de pagina. Zo kunnen ook namen van klasgenoten of collega's in het spel.

Voor de papieren versie schrijft iemand een naam op een geeltje en plakt het op het voorhoofd van de rader. Die stelt dan ja/nee-vragen: vragen waarop altijd ja of nee geantwoord kan worden (e-ANS). De anderen antwoorden alleen met ja of nee.

Scouting Nederland beschrijft dezelfde opzet onder de naam Levend wie ben ik? Daar zit het kaartje met een elastiek om het hoofd. De groep spreekt vooraf af hoe lang een vragenronde duurt, en in een variant met punten wint wie met de minste vragen raadt.

Onder de startknop staat Een vel kaartjes printen, voor een potje op papier. Het spel schudt kaartjes uit de gekozen stapels en wat je zelf hebt getypt, en zet ze in grote letters op papier.

Je kiest 12, 24, 36 of 48 kaartjes; standaard zijn het er 24. Zitten er minder kaarten in het spel, dan worden het er minder. Op een A4-pagina passen er 12, twee naast elkaar. De letters zijn te lezen vanaf de overkant van de tafel, en knippen gaat langs de stippellijnen.

Een geprint kaartje past achter zo'n elastiek van Scouting, of in een hoofdband. Een kant-en-klaar spel als Rara wat ben ik is daarvoor niet nodig; deze site staat los van dat spel.

Het vel wordt in je browser opgemaakt en gaat alleen naar je printer.

Het spel kent 1 tot 6 teams, standaard 2, met per team 1 tot 10 rondes, standaard 3. Bij 1 team speelt iedereen samen en gaat de telefoon de kring rond.

De teams wisselen elkaar af: eerst is elk team één keer aan de beurt, dan begint de volgende reeks. Wie binnen een team de telefoon vasthoudt, spreekt het team zelf af; het spel telt alleen punten per team. Met de standaard van 2 teams en 3 rondes zijn dat 6 beurten van 60 seconden, samen 6 minuten speeltijd.

Na de laatste beurt van het laatste team volgt de eindstand. Het team met de meeste punten wint, en bij een gelijke stand meldt het spel een gelijkspel. Het aantal teams en beurten ligt vast tot het spel klaar is of er een nieuw spel begint.

Kinderen, volwassenen en ouderen kunnen aan één tafel spelen, want de rader hoeft niets te lezen: alleen wie omschrijft, kijkt naar het scherm. Op pakjesavond kan het naast het Sinterklaas dobbelspel op tafel. Volgens de Rijksoverheid is pakjesavond officieel geen feestdag, net zomin als oudejaarsavond.

Een woord uitbeelden betekent het laten zien met gebaren en bewegingen, zonder te praten. Als spel heet dat ook charades.

De stapel Uitbeelden bevat 51 handelingen, zoals tanden poetsen, fietsen tegen de wind in en op de bus wachten. Komt zo'n kaart voorbij, dan beelden de anderen de handeling uit voor de rader. Het spel controleert niet of er toch gepraat wordt; dat bewaakt de groep zelf.

Een groep die alleen wil uitbeelden, zet alleen deze stapel aan. Een strengere huisregel geldt voor alle stapels: bij elke kaart, ook bij een dier of een beroep, praat niemand.

Voor een spel met letters in plaats van gebaren is er het woordspel met letterdobbelstenen.

In de klas kan het spel ook op een laptop aan het digibord draaien: de rader staat met de rug naar het bord en de klas omschrijft. Een computer heeft geen bewegingssensor, dus de leerkracht antwoordt met de knoppen of de pijltjestoetsen.

Als kennismakingsspel of ijsbreker gaan er zelfgekozen woorden in: namen, hobby's of weetjes van de groep zelf. Scouting Nederland beschrijft daarnaast een omgekeerde variant voor 5 tot 21 jaar: niet wie ben ik, maar wie ben jij. Wie iemand raadt, krijgt diens kaartje, en het spel kan een heel kamp lang doorlopen.

Bij NT2, Nederlands als tweede taal, oefent omschrijven de woordenschat: wie een woord niet mag noemen, zoekt andere woorden. De papieren versie oefent vraagzinnen. Een ja/nee-vraag begint met de persoonsvorm, zoals in het voorbeeld van de e-ANS: 'Werkt hij hier al lang?'

Kantelen werkt via de bewegingssensor van het toestel, die de browser doorgeeft volgens de DeviceOrientation-specificatie (W3C). Het spel meet hoe ver het scherm naar de vloer of het plafond wijst, ook als je het dwars houdt.

Een kanteling telt zodra het scherm minstens 40° voorbij rechtop wijst. De volgende telt pas als het scherm weer binnen 20° van rechtop is, zodat één beweging nooit twee keer scoort. Met kantelen aan begint een beurt pas als het toestel 0,6 seconden stil en rechtop is gehouden.

Op een iPhone vraagt Safari één keer toestemming voor beweging en stand; die vraag bestaat sinds iOS 13 (Apple). Na een weigering antwoorden de twee knoppen op het scherm, die altijd werken. Op Android werken de sensoren zonder vraag.

Een computer heeft geen bewegingssensor. Daar antwoorden de knoppen of de pijltjestoetsen: de pijl omlaag of naar rechts telt als goed, de pijl omhoog of naar links als overslaan. Esc beëindigt de beurt.

Zolang er gespeeld wordt, blijft het scherm aan waar de browser dat toestaat, via de Screen Wake Lock API (W3C). Op Android vult het speelveld het hele scherm en draait het naar liggend. Een webpagina kan een iPhone niet draaien, dus vraagt het spel daar om hem dwars te houden. Trillen werkt alleen op Android.

In de browser wordt niets bewaard. De link van de pagina onthoudt alleen de stapels, hoe lang een beurt duurt, het aantal teams en de rondes, zodat een gedeelde link hetzelfde spel opent. Zelf getypte woorden staan nooit in de link.