Miernik hałasu online dla klasy

Pomiar zaczyna się od mikrofonu, który przeglądarka udostępnia stronie dopiero po udzieleniu zgody. Interfejs Web Audio API, opisany przez W3C, rozkłada każdy blok sygnału na częstotliwości. Na każdą z nich nakłada się charakterystyka A, czyli korekcja naśladująca słabszą czułość ucha na niskie i bardzo wysokie tony. Zsumowana energia daje poziom w dBFS, czyli w decybelach względem pełnej skali cyfrowej, a stałe przesunięcie zamienia go na szacunkowe dB(A).

Blok liczy 4096 próbek, co przy częstotliwości próbkowania 48 kHz daje około 85 ms dźwięku, i przed analizą przechodzi przez okno Blackmana. Według normy IEC 61672-1 charakterystyka A waży ton 100 Hz wartością -19,1 dB, ton 1 kHz wartością 0 dB, a ton 2 kHz wartością +1,2 dB. Korekcja Z zostawia pasmo od 10 Hz do 20 kHz bez zmian, co odpowiada płaskiemu pomiarowi.

Odczyt można uśredniać na trzy sposoby. Reakcja szybka i wolna to stałe czasowe F i S z tej samej normy: 0,125 s oraz 1 s. Po ucichnięciu dźwięku odczyt szybki opada o 34,7 dB na sekundę, a wolny o 4,3 dB. Domyślna reakcja stabilna jest rozwiązaniem tej strony: to mediana szybkich odczytów z ostatnich 5 s, czyli poziom statystyczny L50 tego okna. Pojedynczy kaszel albo upuszczona książka nie przełączają więc światła.

Sygnalizator hałasu zapala czerwone światło, gdy stabilny poziom osiąga próg, domyślnie 68 dB(A) przy pracy indywidualnej z rozmowami. Wszystkie progi startowe są wyborem tej strony. Opierają się na poziomach, które przegląd badań Shield, Greenland i Dockrell z 2010 r. podaje dla podobnych zajęć w zamkniętych salach szkół podstawowych.

Żółte światło pali się w pasie tuż pod progiem, domyślnie szerokim na 5 dB, a do wyboru od 1 dB do 20 dB. Zielone oznacza poziom niższy. Własny próg hałasu można ustawić od 30 dB(A) do 110 dB(A). Przycisk „Ustaw próg według sali” ustala go 3 dB powyżej stabilnego poziomu zmierzonego w tej chwili, więc naciska się go wtedy, gdy klasa pracuje w akceptowanym natężeniu.

Tryb pełnoekranowy pokazuje samo światło i słowo na ciemnym tle. Rzutnik albo tablica interaktywna powiększają ten obraz tak, że widać go z końca sali. W układzie poziomym lampa stoi obok napisu, w pionowym nad nim. Na iPhonie, gdzie strona nie może przejść w prawdziwy pełny ekran, ciemna plansza zakrywa resztę strony. Ekran nie gaśnie w czasie pomiaru tam, gdzie przeglądarka obsługuje blokadę wygaszania Screen Wake Lock.

Dźwięk ostrzegawczy jest domyślnie wyłączony. Po włączeniu krótki dwutonowy sygnał, a w telefonach, które na to pozwalają, także wibracja, odzywa się przy każdym nowym przekroczeniu progu. Miernik nie liczy własnego sygnału. Strona nie przypisuje sygnalizatorowi skutku: przy jej przygotowaniu nie znaleziono badania, które mierzyłoby, czy samo światło obniża hałas w klasie.

Tylko w przybliżeniu, dopóki miernik nie zostanie skalibrowany. Przeglądarka podaje stronie poziom względem pełnej skali cyfrowej, a nie ciśnienie akustyczne, więc miernik musi przyjąć, jakiemu poziomowi dźwięku ta skala odpowiada. Zakłada 120 dB, bo cyfrowe mikrofony MEMS, jakie montuje się w telefonach i laptopach, mają czułość rzędu -26 dBFS przy 94 dB. Tak podaje karta katalogowa układu ICS-43434 firmy TDK InvenSense. Mikrofon IM69D130 firmy Infineon Technologies ma jednak -36 dBFS, więc dwa typowe układy różnią się o 10 dB.

Badanie, które Kardous i Shaw z instytutu NIOSH opublikowali w 2014 r., pokazało, co to znaczy w praktyce. Spośród ponad 130 aplikacji na iOS kryteria testu spełniło 10, a na Androidzie sprawdzono 4 z 62. Najlepsze wyniki różniły się od miernika wzorcowego o 0,52 dB w charakterystyce A, a następne mieściły się w granicach 2 dB. W badaniu z 2016 r. zewnętrzne, skalibrowane mikrofony zawęziły różnicę do 1 dB.

Na odczyt wpływa też obróbka dźwięku w przeglądarce. Automatyczna regulacja wzmocnienia, redukcja szumów i usuwanie echa pomagają w rozmowach, ale zmieniają poziom. Specyfikacja W3C Media Capture and Streams opisuje je jako ustawienia, które da się wyłączyć, gdy dźwięk ma pozostać niezmieniony. Miernik prosi o wyłączenie wszystkich trzech, ale nie każda przeglądarka udostępnia wszystkie te przełączniki. Gdy przeglądarka nie potwierdzi, że są wyłączone, miernik pokazuje uwagę o mniejszej wiarygodności odczytu.

Kalibracja usuwa tę niepewność dla jednego urządzenia. Obok telefonu albo laptopa stawia się skalibrowany miernik poziomu dźwięku z korekcją A i wolną reakcją, a z głośnika płynie stały dźwięk, na przykład szum deszczu. Wpisany odczyt miernika minus wolny poziom w dBFS daje przesunięcie. Można je też wpisać z karty katalogowej, w zakresie od 60 dB do 160 dB. Dla porównania: według NIOSH jego własna aplikacja na iOS mierzy z dokładnością do 2 dB.

Prawdziwy sonometr buduje się według normy PN-EN 61672-1, polskiego wydania IEC 61672-1. Norma dzieli takie przyrządy na klasę 1 i klasę 2, a klasa 2 ma szersze granice tolerancji. Do tej normy odsyła rozporządzenie z 2023 r. w sprawie wymagań dla mierników poziomu dźwięku (Dz.U. 2023 poz. 942). Pomiar w przeglądarce nie ma żadnej z tych klas, a hałasomierz w telefonie nie zastępuje pomiaru do oceny ryzyka zawodowego.

Według amerykańskiego instytutu NIDCD słuch mogą uszkodzić dźwięki od 85 dB(A) wzwyż, a poziomy do 70 dB(A) raczej mu nie zagrażają. Liczy się przy tym czas: im dłużej trwa głośny dźwięk, tym większe ryzyko. Zwykła rozmowa ma według NIDCD od 60 do 70 dB(A).

Wytyczne WHO z 1999 r. podają, że swobodna mowa w odległości metra osiąga od 45 do 50 dB(A), a krzyk jest o około 30 dB głośniejszy. Krzyk z metra to więc według tych danych od 75 do 80 dB(A). Szept jest znacznie cichszy od zwykłej rozmowy, więc przy cichej pracy w odczycie przeważa tło.

Skala decybeli jest logarytmiczna. Wzrost o 3 dB oznacza dwa razy więcej energii dźwięku, a wzrost o 10 dB dziesięć razy więcej. Dwa jednakowe źródła po 60 dB dają więc razem 63 dB, a nie dwa razy tyle decybeli. Z tego powodu dwukrotnie liczniejsza grupa, mówiąca tak samo głośno, podnosi poziom tylko o 3 dB.

Głośność lekcji zależy przede wszystkim od zajęć. We wspomnianym przeglądzie badań z 2010 r. różnica między klasą, w której uczniowie milczą, a pracą w grupach sięga 33 dB. Polskie pomiary hałasu w klasach ukazały się dotąd w czasopismach branżowych i nie zostały tu zweryfikowane, dlatego strona opiera się na tym przeglądzie międzynarodowym.

Tło akustyczne to hałas w sali, w której nikt nie mówi: ruch uliczny, wentylacja, oświetlenie, sąsiednie pomieszczenia. Wytyczne WHO podają dla sal lekcyjnych 35 dB LAeq tła w czasie zajęć i czas pogłosu około 0,6 s. Czas pogłosu mówi, jak długo dźwięk wybrzmiewa po wyłączeniu źródła. Oba kryteria opisują budynek i pustą salę, a nie cel dla pracującej klasy.

Wymagania akustyczne dla budynków wynikały w Polsce z rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, które odsyłało do Polskich Norm. To rozporządzenie przestało obowiązywać, a do dnia sprawdzenia przepisów, 17 października 2026 r., nie ogłoszono następcy, więc strona nie podaje prawnego limitu hałasu dla klasy. Norma PN-B-02151-2 o dopuszczalnym poziomie dźwięku w pomieszczeniach jest płatna i jej wartości nie zostały tu sprawdzone.

Przerwa wypełnia korytarze wieloma rozmowami naraz, podobnie jak obiad w szkolnych stołówkach, a twarde ściany, posadzki i sufity wydłużają tam pogłos. Dla boiska WHO podaje 55 dB LAeq w czasie zabawy, ale chodzi o hałas ze źródeł zewnętrznych, na przykład z ulicy, a nie o głosy dzieci. Średnią z sesji zmierzonej na korytarzu miernik może przenieść do kalkulatora ekspozycji.

Nauczyciele mówią przez większą część lekcji, a w głośnej sali odruchowo podnoszą głos. To efekt Lombarda: osoba mówiąca w hałasie zwiększa głośność, żeby ją usłyszano. Badanie Bottalico, Passione, Graetzera i Huntera z 2017 r. wyznaczyło granicę około 43,3 dB(A) hałasu. Poniżej niej poziom głosu rośnie o 0,24 dB na każdy decybel hałasu, a powyżej o 0,65 dB.

Zrozumiałość mowy zależy od tego, o ile głos przewyższa tło. WHO podaje, że złożone treści w szkole wymagają stosunku sygnału do szumu co najmniej 15 dB. Gdy w sali jest głośno, utrzymanie takiego zapasu oznacza mówienie coraz głośniej. Długość wypowiedzi przy danym tempie mówienia pokazuje kalkulator słów na minutę.

Wykaz chorób zawodowych (Dz.U. 2026 poz. 1297) wymienia w poz. 15 przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Są to guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych i niedowład mięśni wewnętrznych krtani z trwałą dysfonią.

Poz. 21 tego wykazu to trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem. Wykaz wymaga podwyższenia progu słuchu o co najmniej 45 dB. Choroba zawodowa to w polskim prawie schorzenie z tego wykazu, powiązane z warunkami pracy, a odczyt miernika w przeglądarce nie jest dowodem narażenia.

Poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy (LEX,8h) zamienia zmienny hałas z całego dnia na jeden stały poziom o tej samej energii. Ta energia jest rozkładana na 8 godzin, niezależnie od rzeczywistej długości dnia. Kalkulator pod miernikiem liczy go z najwyżej 4 części dnia, każdej z poziomem w dB(A) i czasem w godzinach.

Najwyższe dopuszczalne natężenie, w skrócie NDN, ustala rozporządzenie z 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Dla LEX,8h wynosi 85 dB(A). Obok obowiązują 115 dB dla maksymalnego poziomu dźwięku A (LAmax) i 135 dB(C) dla szczytowego poziomu dźwięku C (LCpeak).

Próg działania wyznacza rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne. Jest jeden: 80 dB(A) dla LEX,8h i 135 dB(C) dla LCpeak. Powyżej progu pracodawca udostępnia środki ochrony indywidualnej słuchu, a od wartości NDN nadzoruje też ich stosowanie. Te przepisy chronią pracowników, a w szkole są nimi nauczyciele i reszta personelu; uczniów nie obejmują.

Przykładowa klasa, w której przez 5 godzin utrzymuje się 72 dB(A), daje 70,0 dB(A), czyli wynik poniżej progu działania. Przy dwukrotnie krótszym czasie ten sam wynik daje poziom wyższy o 3 dB. Próg działania osiąga więc 83 dB(A) przez 4 godziny, 86 dB(A) przez 2 godziny albo 89 dB(A) przez godzinę.

Przy 85 dB(A) próg działania zostaje osiągnięty po 2,53 godziny, a cały dzień przy tym poziomie daje 85,0 dB(A), czyli wynik na poziomie wartości NDN lub powyżej. Te wyniki sprawdzają przypadki kontrolne. Gdy hałas rozkłada się w tygodniu nierównomiernie, rozporządzenie w sprawie NDN wyjątkowo dopuszcza poziom odniesiony do przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy (LEX,w). Kalkulator liczy tylko jeden dzień.

Miernik leżący na biurku nie mierzy dźwięku przy uchu, więc wynik jest szacunkiem, a nie pomiarem do oceny ryzyka zawodowego. Przycisk „Użyj średniej z tej sesji w części 1” przenosi średnią z bieżącej sesji do części 1, a link do strony zachowuje wpisane części dnia.

Średni poziom sesji to równoważny poziom dźwięku (Leq): stały poziom, który w tym samym czasie niósłby tyle samo energii co zmierzony, zmienny dźwięk. Ponieważ liczy się energia, krótkie głośne chwile podnoszą Leq bardziej, niż wynikałoby ze zwykłej średniej odczytów.

Najwyższy poziom to wartość maksymalna odczytu szybkiego, więc obejmuje też trzaśnięcie drzwiami, na które domyślna reakcja stabilna celowo nie reaguje. Czas powyżej progu widać w udziale czerwieni obok udziału zieleni i żółci. Przekroczenie liczy się wtedy, gdy światło zmienia się na czerwone po co najmniej 2 s poza czerwienią, więc poziom drgający na granicy daje jedno przekroczenie. Ostatnia liczba to najdłuższy nieprzerwany okres poniżej progu.

Wykres pokazuje ostatnie 2 minuty wraz z linią progu. Przycisk „Kopiuj wynik” kopiuje podsumowanie sesji jako tekst, a „Nowa sesja” zeruje liczby.

Odliczanie, domyślnie wyłączone, trwa od 5 do 60 minut i liczy czas pomiaru. Po zejściu do zera miernik się wstrzymuje, pokazuje napis „Czas minął” i przy włączonym dźwięku ostrzegawczym odtwarza sygnał. Odliczanie obejmuje minuty lekcji, a ile dni zostało do ferii albo wakacji, podaje licznik dni.

Dostęp do mikrofonu przeglądarka przyznaje dopiero po kliknięciu „Włącz mikrofon” i zgodzie w jej oknie. Według specyfikacji W3C Media Capture and Streams mikrofon jest dostępny tylko na stronach zabezpieczonych protokołem https. Nagłówek Permissions-Policy tej witryny pozwala prosić o mikrofon wyłącznie na stronach tego narzędzia. Dopóki mikrofon pracuje, przeglądarka pokazuje swój wskaźnik nagrywania, a przycisk „Wyłącz mikrofon” go zwalnia.

Sygnał trafia wyłącznie do analizatora na tej stronie: nic nie jest nagrywane ani wysyłane, a po zamknięciu karty nie zostaje żaden dźwięk. W pamięci lokalnej przeglądarki zapisuje się tylko kalibracja, czyli przesunięcie, data i sposób ustawienia. Link do strony przenosi ustawienia, takie jak próg, reakcja i odliczanie, oraz części dnia z kalkulatora ekspozycji, ale nigdy dźwięk.

Gdy urządzenie ma więcej niż jeden mikrofon, na przykład dodatkowy mikrofon USB, pojawia się lista wyboru. Inny mikrofon ma inną czułość, więc kalibracja zapisana dla jednego nie pasuje do drugiego.