Decibelmeter online voor in de klas

Het licht vergelijkt het gemeten niveau steeds met de stiltegrens die je instelt. Ligt het niveau ruim onder de grens, dan brandt groen; in een smalle marge vlak eronder oranje, en op of boven de grens rood. Standaard kijkt de meter naar de middelste waarde van de laatste 5 s. Een kuch of een vallend boek zet het licht dus niet op rood; pas als de klas luid blijft, springt het om.

De oranje marge is standaard 5 dB breed; als breedte kan alles van 1 dB tot 20 dB. Zo zien leerlingen eerst oranje voordat het licht op rood springt. Naast de lampen staat een woord: Rustig, Het wordt luid of Te luid. Zo werkt de kleurcode groen, oranje en rood ook voor wie de kleuren moeilijk uit elkaar houdt. Bij een pauze of als de meter stopt, gaan lampen en woord uit, zodat niemand een oud signaal leest.

Voor elke werkvorm staat een startgrens klaar. Die grenzen zijn een eigen keuze van deze site. Elk ligt een paar decibel boven het niveau dat Shield, Greenland en Dockrell in 2010 voor die werkvorm in basisschoollokalen beschreven. Een eigen grens kies je tussen 30 dB(A) en 110 dB(A).

• Stil werken of een toets: 50 dB(A)
• Stillezen: 60 dB(A)
• Zelfstandig werken met wat overleg: 68 dB(A)
• Groepswerk: 76 dB(A)
• Praktisch werk of spel: 80 dB(A)

Met Grens instellen op de klas komt de grens 3 dB boven het stabiele niveau van dat moment te liggen. De leerkracht drukt erop terwijl de klas werkt op een niveau dat acceptabel is; dat werkt bij elke reactiestand. Daarna schuiven de pijltjes omhoog en omlaag de grens telkens een decibel op.

Op volledig scherm vult het licht het digibord of het beeld van de beamer. Liggend staat het licht naast de tekst, staand erboven. Waar de browser geen echt volledig scherm toestaat, zoals op een iPhone, legt de donkere weergave zich over de hele pagina. Het scherm blijft aan zolang de meter meet, als de browser dat ondersteunt.

Het waarschuwingsgeluid staat standaard uit. Aangezet klinkt er een korte gong van twee tonen, en trilt een telefoon die dat toelaat, telkens als het licht opnieuw op rood springt. De meter telt zijn eigen gong niet mee als lawaai uit de klas.

De meter vraagt de browser om toegang tot de microfoon en knipt het geluid daarna in blokken van 4.096 samples. De Web Audio API van het W3C ontleedt elk blok in frequenties. De meter weegt die frequenties en telt ze weer op tot één niveau, vele keren per seconde.

Wat de meter toont, is een geschat geluidsdrukniveau in dB(A). Het geluidsdrukniveau geeft de sterkte van de drukschommelingen in de lucht op een logaritmische schaal, in decibel. De A-weging uit de norm IEC 61672-1 telt elke frequentie ongeveer zoals het oor haar waarneemt. Bij 100 Hz gaat er -19,1 dB af, bij 1000 Hz niets (0 dB) en bij 2000 Hz komt er +1,2 dB bij. De Z-weging laat alle frequenties vlak.

De browser levert het niveau eerst in dBFS: decibel ten opzichte van de hoogste waarde die de digitale microfoon kan doorgeven. Een vaste correctie maakt daar dB(A) van. Standaard staat volle schaal voor 120 dB, omdat TDK InvenSense zijn MEMS-microfoon ICS-43434 opgeeft met -26 dBFS bij 94 dB. Infineon noemt voor de IM69D130 -36 dBFS bij hetzelfde niveau, dus apparaten lopen flink uiteen. Tot je kalibreert, blijft elk getal een schatting.

Voor de reactiesnelheid kent de meter drie standen. Fast en Slow zijn de tijdwegingen F en S uit IEC 61672-1, met een tijdconstante van 0,125 s en 1 s. Na een harde klap zakt Fast ongeveer 34,7 dB per seconde en Slow 4,3 dB per seconde. Stabiel, de eigen stand van deze site, neemt de mediaan van het Fast-niveau over de laatste 5 s: het niveau dat in de helft van die tijd wordt overschreden.

Bij benadering wel, maar zonder kalibratie kan de ingebouwde microfoon er flink naast zitten. Kardous en Shaw van het Amerikaanse NIOSH bekeken in 2014 meer dan 130 geluidsmeter-apps voor iOS, waarvan er 10 aan hun criteria voldeden. Van de 62 Android-apps testten ze er 4. De beste A-gewogen app week 0,52 dB af van de referentie; een paar andere bleven binnen 2 dB.

In een vervolgstudie uit 2016 gebruikten Kardous en Shaw externe, gekalibreerde microfoons; de apps bleven toen binnen 1 dB van de referentie. NIOSH meldt dat zijn eigen app, alleen voor iOS, tot op 2 dB nauwkeurig meet. Voor laptops en voor metingen in een browser vond het onderzoek achter deze pagina geen vergelijkbare studie.

Browsers kunnen spraak bewerken voor gesprekken: ze onderdrukken echo en ruis en regelen het volume bij. Volgens de W3C-specificatie Media Capture and Streams mag een pagina vragen om echo-onderdrukking, ruisonderdrukking en automatische versterking uit te zetten, zodat het geluid niet wordt veranderd. Deze meter vraagt dat bij de start. Niet elke browser biedt alle drie de schakelaars; bevestigt de browser niet dat alle drie uit staan, dan toont de meter een melding dat het niveau minder betrouwbaar kan zijn.

Een kalibratie maakt van de schatting een vergelijking met een echte meting. Zet het apparaat naast een gekalibreerde geluidsmeter als referentiemeter, op A-weging en Slow, en laat een constant geluid horen. Typ de waarde van de referentiemeter in; de correctie wordt die waarde min het Slow-niveau in dBFS. Een correctie uit een specificatieblad kan ook, van 60 dB tot 160 dB.

Tijdens groepswerk ongeveer 70 tot 77 dB LAeq, volgens het overzicht van Shield, Greenland en Dockrell uit 2010 over metingen in basisschoollokalen. Zwijgende leerlingen kwamen op ongeveer 44 dB, stillezen op 56 dB en zelfstandig werken met wat praten op 65 dB. Het gaat om gemiddelde niveaus over een les.

Een Nederlandse meetreeks in gewone klaslokalen ontbreekt in de bronnen van deze pagina. De Arbocatalogus PO, een afspraak binnen de sector en geen wet, noemt voor lokalen een streefwaarde van hooguit 60 dB(A). Tot dat niveau is geconcentreerd werken volgens de catalogus mogelijk. Rumoerige kinderen komen volgens dezelfde bron waarschijnlijk boven 80 dB(A) uit.

Daarnaast noemt de catalogus een achtergrondniveau van 30 à 35 dB(A) voor een klaslokaal. Dat is het geluid dat er is zonder de klas zelf, zoals verkeer buiten en ventilatie, en dus geen doel voor een klas aan het werk. Ook de 35 dB LAeq uit de richtlijnen van de WHO uit 1999 gaat over achtergrondgeluid tijdens de les, niet over het lawaai van de leerlingen.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving, sinds 2024 de landelijke bouwregels, begrenst het geluid van installaties, maar kent geen waarde voor de nagalmtijd van een leslokaal. Het Programma van Eisen Frisse Scholen 2025 van RVO werkt met drie klassen: klasse C staat installatiegeluid tot 35 dB toe en een nagalmtijd tot 0,8 s.

De nagalmtijd is de tijd die een geluid nodig heeft om na het stoppen weg te sterven. Hoe korter die is, hoe beter de spraakverstaanbaarheid; de WHO noemt ongeveer 0,6 s voor een klaslokaal. Een meter in de browser meet geen nagalmtijd, alleen het niveau.

In een gymzaal zijn de niveaus hoog, en de akoestiek van de zaal maakt veel uit. Het onderzoek Grip op Geluid van Fontys verscheen in 2025, samen met de beroepsvereniging KVLO. Tijdens gymlessen mat het 79,6 dB(A) in een zaal met slechte akoestiek en 74,1 dB(A) in een zaal met goede akoestiek. Aan de vakleerkracht zelf gemeten was het gemiddelde in dezelfde twee zalen 90,3 dB(A) en 89,8 dB(A).

Van de 74 onderzochte gymleraren had 21,6% gehoorschade, en 35% had soms last van oorsuizen. Het verschil tussen zaal en leraar laat zien dat een meter op één plek iets anders meet dan wat iemand die rondloopt op het oor krijgt.

Wie op een dag 3 uur lesgeeft op 90,3 dB(A), komt uit op een dagelijkse blootstelling van 86,0 dB(A). Dat ligt boven de actiewaarde van 85 dB(A), die bij dat niveau al na 2,36 uur is bereikt. Hoeveel uur dat niveau nodig heeft tot de actiewaarde, staat ook bij de controlegevallen onder de meter.

Volgens het Arboportaal hebben werknemers recht op een gehoortest; het Arbobesluit noemt dat audiometrisch onderzoek (art. 6.10). Een tablet in de hoek van de zaal geeft alleen een indruk. Een meting van de blootstelling volgens NEN-EN-ISO 9612 is volgens de Arbocatalogus PO werk voor een deskundige.

Het Arbobesluit beschermt werknemers tegen lawaai: leerkrachten en ander personeel, niet de leerlingen. De artikelen 6.6 tot en met 6.11 rekenen met de dagelijkse blootstelling, het energiegemiddelde over een werkdag van 8 uur, ook als de echte werkdag korter of langer is. Daarmee volgt Nederland Richtlijn 2003/10/EG van de Europese Unie.

Het Arbobesluit kent twee actiewaarden en een grenswaarde, elk met eigen plichten voor de werkgever.

• Boven 80 dB(A) stelt de werkgever gehoorbeschermers ter beschikking en geeft voorlichting en onderricht.
• Vanaf 85 dB(A) moeten de gehoorbeschermers worden gedragen, en daarboven horen ook een plan van aanpak en een markering van de lawaaiige plekken.
• De grenswaarde van 87 dB(A) mag in geen geval worden overschreden; daarbij telt de demping van de gehoorbeschermers wel mee, bij de actiewaarden niet.

Voor korte pieken noemt het Arbobesluit waarden in pascal. Omgerekend naar decibel gaat het om ongeveer 135 dB(C), 137 dB(C) en 140 dB(C). TDK InvenSense geeft zijn microfoon ICS-43434 een overbelastingsgrens van 120 dB, dus zulke klappen kan een microfoon van dat type niet zuiver weergeven.

Het Arboportaal legt de rekenregel uit: bij een halvering van de duur daalt de blootstelling met 3 dB. Zo telt 83 dB(A) gedurende 4 uur even zwaar als 80 dB(A) gedurende 8 uur, en haalt 86 dB(A) dat al in 2 uur. Wie iemand op een meter afstand niet meer verstaat, zit volgens het Arboportaal waarschijnlijk boven 80 dB(A).

Het rekendeel onder de meter neemt maximaal 4 delen van een werkdag, elk met een niveau en een aantal uren. Het voorbeeld van een levendige klas, 72 dB(A) gedurende 5 uur, geeft 70,0 dB(A) en blijft onder beide actiewaarden. Met de knop om het gemiddelde van deze sessie te gebruiken, komt het Leq van je eigen meting in deel 1.

Een meter op de lessenaar meet niet wat iemand aan het oor krijgt, en een leerkracht loopt door het lokaal. De uitkomst is dus een schatting en geen officiële meting. Dat de rekensom zelf klopt, laten de controlegevallen zien.

Zolang de microfoon aan staat, houdt de meter een sessie bij. Het gemiddelde is het equivalent geluidsniveau (Leq): het energiegemiddelde, waarin een luid moment zwaarder telt dan een even lang stil moment. Twee even luide bronnen samen geven 3 dB meer dan één, en 10 dB meer betekent tien keer zoveel geluidsenergie.

• De gemeten tijd, het gemiddelde niveau en het hoogste niveau in de stand Fast.
• Het aandeel van de tijd dat het licht groen, oranje of rood was.
• Het aantal keren boven de grens. Een nieuwe keer telt pas na minstens 2 s zonder rood licht, dus een niveau dat rond de grens schommelt, telt maar één keer.
• De langste periode onder de grens, dus zonder rood licht.

Een grafiek toont het niveau van de laatste 2 minuten, met de grens als lijn. Resultaat kopiëren zet een korte samenvatting op het klembord, en Nieuwe sessie wist alle cijfers.

Het aftellen staat standaard uit en biedt 5, 10, 15, 20, 30, 45 en 60 minuten. Het telt alleen gemeten tijd; bij nul pauzeert de meter en verschijnt Tijd is om, met een gong als het geluid aan staat. Bij een spreekbeurt loopt zo de tijd mee, en hoe lang een tekst voorgelezen duurt, reken je uit met de spreektijd van een tekst.

De microfoon voedt alleen een analyse in deze pagina: niets wordt opgenomen of verstuurd, en er wordt geen geluid bewaard. Bij Microfoon starten vraagt de browser om microfoontoegang en toont hij zijn opnamesymbool zolang de microfoon aan staat. Met Microfoon uitzetten komt de microfoon weer vrij.

Volgens de W3C-specificatie Media Capture and Streams werkt de microfoon alleen op een beveiligde https-pagina. Deze site staat microfoontoegang bovendien alleen toe op de pagina's van deze meter. Heeft het apparaat meer dan één microfoon, zoals een losse USB-microfoon, dan kies je welke de meter gebruikt.

Alleen een kalibratie die je opslaat, blijft in de lokale opslag van deze browser, onder de sleutel classroom-noise-meter-calibration: de correctie, de datum en de manier van kalibreren. De link van de pagina bevat de instellingen en de delen van de werkdag, nooit geluid.