Liniaal online op ware grootte

Je kalibreert door een voorwerp met een bekende maat tegen het scherm te houden en de omtrek op het scherm groter of kleiner te maken tot de randen samenvallen. Een browser weet namelijk niet hoe groot zijn pixels in het echt zijn. Hij rekent met een afgesproken pixel, en pas de vergelijking met iets tastbaars vertelt hoeveel van die pixels in een centimeter passen.

Volgens het W3C, in de specificatie CSS Values and Units Level 4, is een inch 96 CSS-pixels en een centimeter dus 37,8. Op een beeldscherm hoeven die eenheden volgens dezelfde tekst niet met hun fysieke maat overeen te komen. Op een monitor van 24 inch met Full HD meet een lijn van 10 cm volgens die norm in werkelijkheid 10,5 cm, ongeveer 5% te groot. Op een telefoon kan het verschil groter of kleiner zijn. Daarom meldt de liniaal zolang hij niet gekalibreerd is dat hij de norm gebruikt, en levert één kalibratie per apparaat en per browser de echte maat. Je kiest een vergelijking, schuift met de schuifregelaar of de knoppen min en plus, en slaat het resultaat op.

1. Kies waarmee je vergelijkt: een bankpas, een munt, een bankbiljet, de korte kant van een A4-vel, iets wat je zelf hebt gemeten of de schermdiagonaal met de resolutie.
2. Houd het voorwerp plat op het scherm, recht van boven bekeken.
3. Maak de omtrek groter of kleiner in stapjes van een tiende paginapixel per centimeter, tot de randen precies samenvallen.
4. Sla de kalibratie op; de liniaal, de meetlijn en de getoonde lengtes rekenen daarna met deze maat.

Een bankpas meet 85,6 × 53,98 mm, met afgeronde hoeken van 3,18 mm. Dat formaat heet ID-1 en komt uit de norm ISO/IEC 7810; de internationale burgerluchtvaartorganisatie ICAO beschrijft het in Doc 9303 voor identiteitskaarten. De Nederlandse identiteitskaart volgt dat formaat ook, en de liniaal tekent de omtrek met de afgeronde hoeken erbij.

Volgens de RDW is het Nederlandse rijbewijs sinds 1 oktober 2006 een kunststof kaart op creditcardformaat, die ook als identiteitsbewijs geldt. Ook het model dat sinds 1 juni 2025 wordt afgegeven, is zo'n pasje; het kreeg vooral nieuwe echtheidskenmerken. Elke andere pas in creditcardformaat werkt ook, zolang de randen recht en onbeschadigd zijn.

Een pas is 8,56 cm breed en dus groot genoeg om kleine verschillen te zien; bij een munt valt een afwijking van een fractie van een millimeter minder op. Past de pas liggend niet in het vlak, dan tekent de liniaal hem rechtop. De dikte van 0,76 mm doet er niet toe: je kijkt alleen naar de randen.

Een munt van 2 euro heeft een doorsnede van 25,75 mm: zo staat het bij De Nederlandsche Bank, die ook de 21,25 mm van de 5-centmunt noemt. Elke euromunt heeft in alle eurolanden dezelfde maat, welke nationale kant er ook op staat. Voor de twee tweekleurige munten van 1 en 2 euro telt de buitenrand.

De kleinste munt, de munt van 1 cent, meet 16,25 mm en de grootste, de munt van 2 euro, 25,75 mm. Omdat contante bedragen in Nederland meestal op 5 cent worden afgerond, zitten munten van 1 en 2 cent zelden in een portemonnee. Vooraf staat de munt van 1 euro gekozen, maar elke munt uit de lijst werkt.

Het biljet van 10 euro meet 127 × 67 mm en staat vooraf gekozen bij de biljetten. De liniaal kent alleen de Europa-serie, die per waarde in lengte groeit. Een biljet dat breder is dan het vlak op je scherm, staat rechtop getekend.

Dat hangt af van de pixeldichtheid van je scherm: op een Full-HD-monitor van 24 inch zijn het er 36,1, op een iPhone 17 181,2. De pixeldichtheid, uitgedrukt in ppi, is het aantal pixels op de diagonaal gedeeld door de lengte van die diagonaal.

Voor de rekenmethode vul je de schermdiagonaal en de schermresolutie in, zoals de fabrikant ze opgeeft. Apple meet het scherm van de iPhone 17 als rechthoek op 6,27 inch, met 2622 bij 1206 pixels; dat geeft een pixeldichtheid van 460 ppi. Wie de afgeronde 6,3 uit de reclame invult, komt uit op 458 ppi. Een kleine afronding in de diagonaal verschuift de maat dus al.

De knop om de resolutie uit te lezen vult in wat de browser doorgeeft. Sommige browsers melden het venster in plaats van het hele scherm, dus het specificatieblad van de fabrikant is de veiligere bron. De uitkomsten van deze berekening staan als controlegevallen onder de liniaal.

Op een telefoon is de knop voor volledig scherm het handigst. De 0 ligt dan precies aan de rand van het scherm, zodat je een voorwerp tegen de rand kunt leggen. De liniaal loopt langs de lange kant, dus rechtop als je de telefoon staand houdt.

Met de knop Draaien zet je de schaal dwars, voor wie de telefoon liever liggend gebruikt; staand en liggend werken allebei met dezelfde kalibratie. Waar de browser het toelaat, vult de liniaal het echte volledige scherm. Op een iPhone kan dat niet, en dan legt de liniaal zich over de hele pagina heen.

Inzoomen met twee vingers verandert de maat op het scherm, en dat kan de liniaal niet corrigeren. Hij meldt het en vraagt je eerst weer uit te zoomen. Een telefoon kun je kalibreren met een munt of een pas, want een A4-vel past niet op zo'n smal scherm.

De weergave Meten zet een meetlijn tussen twee punten die je overal op het vlak kunt neerzetten. Ligt een voorwerp scheef, dan meet je het toch in één keer: een lijn van 7 cm wordt getoond als 2,76 inch, afgerond op een zestiende 2 3/4.

• De lengte, in de drie eenheden van de liniaal.
• De afstand horizontaal en verticaal tussen de twee punten.
• De oppervlakte van het kader dat de twee punten vormen, in vierkante centimeters.
• De hoek ten opzichte van de horizontaal, van 0 tot 180 graden.

Met de pijltjestoetsen verschuif je een gekozen punt van de meetlijn telkens één paginapixel, met Shift erbij één millimeter. Zo leg je de punten nauwkeuriger dan met een vinger of muis.

De derde weergave, Lengte tonen, doet het omgekeerde. Je typt een maat van 0,5 mm tot 100 cm in millimeters, centimeters of inches, en de liniaal tekent die als balk met een schaal eronder. Ernaast staat dezelfde lengte in de andere eenheden; is de balk langer dan het vlak, dan meldt de liniaal hoeveel er past.

In Nederland is de meter de wettelijke eenheid van lengte. Het Meeteenhedenbesluit 2006, dat de Metrologiewet uitvoert, noemt de meter als SI-grondeenheid en de voorvoegsels centi en milli voor de delen ervan. De graad voor een hoek staat er ook in, de inch niet.

Op deze pagina toont de liniaal vooraf alleen centimeters, met een streepje per millimeter. Een inch is precies 25,4 mm, of 2,54 cm. Kies je de inchschaal, dan verdeelt die elke inch in zestienden, de fijnste verdeling op een liniaal in inches. Met Beide staan de twee schalen boven elkaar.

Een duimstok is de opvouwbare meetlat van de klusser, meestal één of twee meter lang; de naam verwijst naar de duim als oude lengtemaat. In het dagelijks taalgebruik betekent duim vaak gewoon inch, bij een televisie of een fietswiel bijvoorbeeld.

De printversie zet een liniaal van 18 cm en een van 7 inch op het vel, met een controlevierkant van 5 cm en de omtrek van een bankpas. Beide liniaalstroken passen in de breedte op A4-papier van 210 × 297 mm.

Kies in het afdrukvenster een schaal van 100%, ook wel ware grootte genoemd, en niet de optie om de pagina passend te maken. Browsers en printers kunnen een pagina anders verkleinen om hem op het vel te laten passen.

Meet na het printen het controlevierkant met een echte liniaal: elke zijde hoort 5 cm te zijn. Leg ook een bankpas op de omtrek. Wijkt een van beide af, dan heeft de printer geschaald; een printer garandeert geen exacte maat.

De liniaal wordt nooit nauwkeuriger dan jij met je oog de omtrek op de pas, de munt of het vel legt. Kijk daarbij recht van boven: onder een schuine hoek lijkt een rand verschoven, omdat er glas tussen het voorwerp en de pixels zit.

Verander je na de kalibratie de browserzoom, dan rekent de liniaal dat zelf om en meldt hij het. Wie bij 100% kalibreert op 40 paginapixels per centimeter, krijgt bij 125% zoom 32 paginapixels per centimeter, en de streepjes blijven even lang. Met Ctrl+0, of Cmd+0 op een Mac, zet je de zoom terug op 100%.

De kalibratie staat in de lokale opslag van deze browser, met de zoom, de methode en de datum. Op een andere browser of een ander apparaat kalibreer je opnieuw. De knop Kalibratie vergeten wist hem; wat je meet, wordt nergens bewaard of verstuurd.

Ook de pas zelf heeft speling: ICAO staat bij kaarten van dit formaat een afwijking van minder dan een millimeter per zijde toe. Voor grotere afstanden is een schermliniaal te kort. Wie meet hoe ver een boom of heg van de erfgrens staat, gebruikt een meetlint en kan de check van de afstand tot de erfgrens daarmee invullen.