Fooi geven in het buitenland

Je kiest een bestemming en een dienst, en vult het bedrag in zoals het op de bon staat. De wijzer zoekt de gewoonte op die een toeristenbureau, overheid of consumentenorganisatie daarvoor noemt. Is dat een percentage, dan rekent hij het over jouw bedrag. Is het afronden, dan gaat het totaal naar boven. Bij een vast bedrag telt hij koffers, nachten of personen. Laag, midden en hoog kiezen een punt in de marge.

Een voorbeeld: in Italië komt € 50 voor het eten in het midden van de marge op € 5 fooi, samen € 55. Bij rekening splitsen met z'n vieren betaalt ieder € 13,75 per persoon. In Griekenland rondt een taxichauffeur een ritprijs van € 18,60 af naar het volgende hele bedrag: € 19. Wie ruimer wil zijn, kiest hoog en rondt af op vijf euro: € 20.

Alle bedragen blijven in de munt van het land zelf: euro, Turkse lira, baht of dollar. Een Turkse restaurantrekening van TRY 2.000 geeft zo TRY 200 fooi. Naast het bedrag toont de uitkomst hoe vast de gewoonte is, wat er al op de rekening staat en wiens richtlijn het is. Hoe de uitkomsten zijn nagerekend, staat bij de rekenvoorbeelden.

Voor een restaurant in Italië noemt ENIT ongeveer 10% van de rekening als je tevreden bent, zonder dat het verplicht is. Rond de Middellandse Zee ligt de fooi meestal tussen afronden en 10 tot 15%. Wat er al op de rekening staat, verschilt wel per land.

In Italië staat vaak een coperto op de rekening: een vast bedrag per persoon voor brood en het gedekte bord. Volgens Altroconsumo moet je het betalen als het duidelijk op de kaart staat, en in de regio Lazio is het verboden. Een coperto is geen fooi. In een Italiaanse bar is geen fooi gebruikelijk, meldt de Oostenrijkse automobielclub ÖAMTC, en de ritprijs van een taxi rond je hooguit af.

Portugal kent de couvert: brood, olijven of boter die ongevraagd op tafel komen. Wat je niet bestelt en niet aanraakt, hoeft volgens DECO PROteste niet betaald te worden. In Frankrijk is de bediening wettelijk in de prijs inbegrepen, het bekende service compris op de kaart. In Spanje zit het servicegeld eveneens in de prijzen.

In Griekenland schrijft This is Athens, de site van de stad Athene, dat er geen servicekosten bij komen. Daar is 5 tot 15% de norm, maar uitdrukkelijk geen regel. Kroatië kent ook geen servicekosten; de ÖAMTC noemt 10 tot 15% in restaurants. Een Kroatische ober mag een fooi via de pinautomaat ontvangen: de Porezna uprava, de Kroatische belastingdienst, laat die tot € 3.600 per jaar belastingvrij.

In het kort: in Zuid-Europa is een fooi een beloning voor goede bediening, geen verplichting. In Italië is ongeveer 10% van de rekening gebruikelijk als het eten en de service bevielen, volgens het Italiaanse toeristenbureau ENIT. In Spanje noemt Turespaña 5 tot 10%, in Griekenland is 5 tot 15% de norm en in Kroatië 10 tot 15%. In Frankrijk zit de bediening al in de prijs en geef je alleen iets extra bij bijzonder goede service.

Een coperto of couvert is een vergoeding voor brood en tafel, en telt dus niet als fooi. In bars en taxi's rond je meestal alleen het bedrag af, en in een Italiaanse bar is zelfs dat niet de gewoonte. Hotelpersoneel krijgt een vast bedrag per koffer of per nacht. Wie wil weten wat dat in euro's is, kiest de dienst en het land in de wijzer.

Daar is geen bedrag voor. Geen toeristenbureau en geen consumentenorganisatie publiceert een fooi voor een all inclusive hotel in Turkije, Egypte of Tunesië. In Turkije en Tunesië verwachten het kamermeisje en de kruier wel een fooi, maar de hoogte bepaalt de lokale gewoonte. De wijzer toont daarom geen bedrag maar de melding dat een fooi welkom is.

In Turkije verbiedt het ministerie van Handel, de Ticaret Bakanlığı, sinds 30 januari 2026 service-, tafel- en couvertkosten in restaurants en cafés. Alles wat erbij komt, is vrijwillig, net als de bahşiş. De ÖAMTC meldt dat kamermeisjes en kruiers in Turkse hotels een fooi verwachten, zonder bedrag. Een fooi geef je er in Turkse lira, de munt waarin ook de rekening staat.

In Egypte wordt volgens de ANWB voor elke kleine dienst bakshish verwacht. Een taxichauffeur krijgt 10% bovenop de meterprijs: bij een rit van EGP 200 is dat EGP 20. Hotelpersoneel en gidsen waarderen een fooi, maar ook de ANWB noemt geen bedrag. Experience Egypt, de site van het Egyptische ministerie van Toerisme, noemt Egypte een samenleving die op contant geld draait. Kleine biljetten in Egyptische pond zijn daar dus handig.

Het Office National du Tourisme Tunisien schrijft dat ongeveer 10% in restaurants wordt verwacht, plus een fooi voor chauffeurs en gidsen, in contanten. De ANWB voegt kamermeisjes, portiers en kruiers aan dat rijtje toe.

In de Verenigde Staten is 15 tot 20% van de rekening de gewoonte aan tafel. Dat staat in de laatste lijst per dienst van Brand USA, het officiële Amerikaanse toeristenbureau, in een versie uit 2019. Brand USA noemt fooi er een gewoonte die verwacht wordt, al is ze wettelijk niet verplicht.

Dat komt door het minimumloon. Volgens het Amerikaanse ministerie van Arbeid mag een werkgever een medewerker die fooi krijgt US$ 2,13 per uur betalen. De fooien moeten het verschil met het gewone minimumloon dekken, tot US$ 5,12 per uur. Komen de fooien te kort, dan moet de werkgever bijpassen. Verplichte servicekosten op de rekening tellen volgens datzelfde ministerie niet als fooi.

• Restaurant: 15 tot 20%; op US$ 80 wordt dat US$ 14 in het midden, en US$ 16 bovenaan.
• Bar: 15 tot 20% van de rekening.
• Taxi: 10 tot 18% van de ritprijs.
• Kapper of schoonheidssalon: 10 tot 20%.
• Kruier: US$ 1 tot US$ 2 per koffer.
• Kamerschoonmaak: US$ 2 tot US$ 5 per nacht, dus US$ 10,50 voor drie nachten in het midden.
• Gids: 10 tot 20% van de tourprijs.

Betalen gaat meestal met de creditcard, en het scherm stelt dan vaak percentages voor. Which?, de Britse consumentenbond, rekent de fooi over het bedrag vóór sales tax, de Amerikaanse omzetbelasting. De wijzer rekent over het bedrag dat je invult. Staat er al een service charge op de bon, kies dan ja bij servicekosten en de wijzer telt geen fooi meer.

Buiten Europa lopen de gewoonten ver uiteen, van een vaste fooi in dirham tot helemaal niets. In Thailand verwachten obers in toeristische restaurants volgens de ANWB 5 tot 10%. Op ฿ 1.500 voor het eten komt dat midden in de marge op ฿ 113. Kruiers en gidsen rekenen er ook op; bij de taxi volstaat afronden.

In Japan is een fooi niet de gewoonte in bars, cafés, restaurants, taxi's en hotels, schrijft de Japanse toeristenorganisatie JNTO. De ANWB gaat verder en noemt een fooi daar beledigend. Alleen een privégids of tolk die buitenlandse gasten gewend is, neemt soms iets aan, discreet in een envelop. Wie de bedienden een fooi geeft, kan dus juist onbeleefd overkomen.

Visit Dubai, het toeristenbureau van de stad, schrijft dat een fooi altijd gewaardeerd wordt maar zelden verwacht. Het noemt vaste bedragen in dirham, zoals AED 5 tot AED 10 voor de taxichauffeur. Een kruier krijgt AED 5 tot AED 10 per koffer, de kamerschoonmaak AED 5 tot AED 10 per nacht. Voor een taxirit geeft het midden van de marge AED 7,50. In een restaurant is 10 tot 15% gebruikelijk, tenzij er al servicekosten op de rekening staan.

In Mexico noemt de ÖAMTC 10 tot 15% in restaurants, en volgens de ANWB verwachten kamermeisjes, kruiers en gidsen er een fooi. In China is een fooi in restaurants ongebruikelijk, maar een gids en chauffeur rekenen na een tour wel op iets. In Australië is fooi volgens Tourism Australia altijd een keuze; alleen in betere restaurants is 10% gewoon bij goede bediening.

Ja, in een deel van de landen. Bij pinnen tel je de fooi dan op bij het bedrag op de betaalautomaat, of het apparaat vraagt er zelf naar. Volgens de bronnen van deze wijzer gaat dat zo in Canada, Ierland, Kroatië, Nederland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk.

Elders is contant geld de gewoonte, ook als je de rekening zelf met de kaart betaalt. Dat geldt volgens de bronnen voor Duitsland, Egypte, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, IJsland, Tunesië en de Verenigde Arabische Emiraten. In Hongarije vraagt het personeel volgens Visit Hungary om de fooi contant als je de rekening met de kaart betaalt. Kleingeld in de lokale munt voor een kruier of kamermeisje is dan geen overbodige luxe.

Soms mag het ook in een andere munt. In Dubai, Zuid-Afrika en Brazilië worden ook Amerikaanse dollars aangenomen. Visit Dubai schrijft wel dat de dirham de voorkeur heeft. De wijzer rekent altijd in de eigen munt van de bestemming.

Een fooi van ongeveer 10% wordt in Nederland niet als vreemd gezien, schrijft het NBTC, het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen. Het is uitdrukkelijk geen harde eis. Van € 80 is dat € 8, of je rondt af. Wie contant betaalt, laat het wisselgeld liggen of doet iets in de fooienpot.

Servicekosten bestaan in Nederland niet als losse post. De Autoriteit Consument & Markt schrijft voor dat een prijs alle kosten bevat die de klant hoe dan ook betaalt, inclusief btw en servicekosten. Hoeveel btw er in een menuprijs zit, reken je uit met de btw-calculator. Een fooi voor de taxichauffeur is alleen gebruikelijk bij goede service; de ÖAMTC noemt dan 5 tot 10%.

Voor de ober is een fooi inkomen. Fooi die een klant geeft, ziet de Belastingdienst als loon van derden. De werkgever hoeft daar geen loonheffing op in te houden; de werknemer geeft het zelf op in de aangifte inkomstenbelasting. Wat er van een salaris overblijft, laat de bruto-netto-rekenhulp zien.

De wijzer rekent niet om naar euro's: er zit geen wisselkoers in, en elk bedrag blijft in de valuta van de bestemming. Zo blijft de uitkomst kloppen, ook als de koers verandert. Wie wil weten hoeveel een fooi in baht of dollars in euro's is, kijkt naar de actuele koers.

Niet elke dienst heeft een richtlijn. Voor gidsen ontbreekt bij 22 van de 41 bestemmingen een richtlijn van een genoemde bron, en dan meldt de wijzer dat ook. Waar een toeristenbureau en een consumentenorganisatie elkaar tegenspreken, gaat het officiële getal voor. Ook twee officiële bronnen kunnen verschillen. Paris je t'aime noemt voor Franse restaurants 5 tot 10% bij goede bediening, Atout France houdt het bij een paar procent of het wisselgeld.

Fooi geven is een gewoonte en geen wet, en gewoonten veranderen. De gegevens zijn gecontroleerd op 16 oktober 2026 en worden uiterlijk 31 januari 2027 opnieuw nagelopen. De wijzer bewaart en verstuurt niets van wat je invult.