Losowy kraj: generator i koło

Wynik powstaje w chwili stuknięcia przycisku, nie wcześniej. Przeglądarka pobiera wtedy liczby z kryptograficznego generatora liczb losowych, który udostępnia interfejs Web Crypto, i zamienia je na numer jednego z zaznaczonych krajów. Liczby, które dałyby któremuś krajowi choćby minimalną przewagę, są odrzucane i losowane od nowa. Dzięki temu każde państwo w puli ma równe szanse.

W skrócie: narzędzie losuje państwa z list ONZ, a szansa każdego to 1 podzielone przez liczbę krajów w puli. W trybie „Koło” kraj jest wylosowany, zanim koło ruszy, więc obrót tylko pokazuje gotowy wynik. W trybie „Kilka naraz” jedno stuknięcie daje do 50 krajów, żadnego dwa razy, a w trybie „Dla osób” każde wpisane imię dostaje inne kraje.

Pulę wyznacza menu „Losuj z”: cały świat, 5 regionów, 22 podregiony, 2 większe obszary albo Unia Europejska. W panelu „Kraje w losowaniu” da się odznaczyć dowolne państwa, a link zapamiętuje ten wybór. Wynik trafia na kartę z flagą, regionem, datą wejścia do ONZ i szansą. Narzędzie nic nie zapisuje w przeglądarce, nie wymaga konta i nie wyświetla reklam.

Szansa jednego państwa zmienia się razem z pulą. Karta wyniku podaje ją jako „1 na N”, gdzie N to liczba krajów w losowaniu. Po odznaczeniu 4 z 44 państw Europy każde z pozostałych ma 1 na 40, czyli 2,5%. Odznaczone kraje oddają więc swoją część szansy wszystkim pozostałym po równo.

Koło nie wybiera kraju, tylko pokazuje wynik, który już zapadł. Po stuknięciu „Zakręć kołem” wylosowany kraj jest znany od razu, a koło robi 6 pełnych obrotów i zatrzymuje się po około 4,2 sekundy. Strzałka wskazuje miejsce wewnątrz pola tego kraju, nigdy jego krawędź, więc nie ma sporu, które z dwóch sąsiednich pól wypadło.

Wszystkie pola mają tę samą szerokość, a ich kolejność nie wpływa na wynik. Pola idą wokół koła według dwuliterowych kodów państw ISO, a nie według polskich nazw. Na kole Unii Europejskiej pole „Polska” leży więc między polami „Holandia” i „Portugalia”, bo kody NL, PL i PT stoją w alfabecie obok siebie.

Nazwy krajów są wypisane na polach, gdy koło ma najwyżej 36 pól. Koło Unii Europejskiej (27) jeszcze je mieści, ale przy Europie (44) albo przy całym świecie pola są już tylko kolorowe. Nazwę wylosowanego kraju zawsze podaje karta wyniku pod kołem.

Gdy w ustawieniach systemu włączono ograniczenie ruchu, koło w ogóle się nie obraca, a karta wyniku pojawia się od razu. Losowanie przebiega wtedy dokładnie tak samo, bo animacja nigdy nie miała wpływu na wynik.

Takiego narzędzia szuka się też jako koła fortuny z krajami. Z teleturniejem łączy je jednak tylko obracająca się tarcza: nie ma tu liter, haseł ani punktów, a przy domyślnych ustawieniach każde zakręcenie kołem to osobne, niezależne losowanie.

Losowanie obejmuje 195 państw: 193 państwa członkowskie ONZ oraz 2 państwa obserwatorzy, Watykan i Palestyna. To pełna pula opcji „Cały świat”.

Organizacja Narodów Zjednoczonych publikuje listę państw członkowskich z datą przyjęcia każdego z nich. Osobna strona ONZ o państwach nieczłonkowskich wymienia dwa, które mają stałe zaproszenie do udziału w pracach jako obserwatorzy: Stolica Apostolska i Państwo Palestyna.

Nazwy wszystkich krajów pochodzą z „Urzędowego wykazu nazw państw i terytoriów niesamodzielnych”, który opracowuje Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd w losowaniu pojawiają się formy Watykan, Naoero, Mjanma i Wybrzeże Kości Słoniowej. Te same państwa pod tymi samymi nazwami pokazuje quiz z flagami świata, w którym trzeba je rozpoznać po fladze.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ) wydało 10 maja 2024 r. komunikat o poparciu rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w sprawie uprawnień Palestyny. Podaje w nim, że Polska uznała palestyńską deklarację niepodległości w 1988 r.

Kosowo i Tajwan nie są członkami ONZ ani jej państwami obserwatorami, więc w losowaniu ich nie ma. Poza pulą zostają też terytoria zależne, w urzędowym wykazie nazywane terytoriami niesamodzielnymi, na przykład Grenlandia, Portoryko i Hongkong.

Urzędowy wykaz wymienia wśród państw także Kosowo, Niue i Wyspy Cooka, choć nie należą one do ONZ. Generatory, które doliczają Wyspy Cooka i Niue, mają 197 pozycji, a z Kosowem i Tajwanem jeszcze więcej. Liczba 195 to członkowie ONZ razem z jej dwoma państwami obserwatorami.

Najwięcej państw ma pula „Afryka”: 54, więc jeden kraj ma w niej szansę 1 na 54, czyli 1,85%. Regiony i podregiony pochodzą ze standardu M49, który prowadzi Wydział Statystyczny ONZ.

Każdy region dzieli się na podregiony, które menu „Losuj z” podaje pod jego nazwą. Europa ma 4 podregiony: Europa Wschodnia, Europa Północna, Europa Południowa i Europa Zachodnia. W podregionie „Europa Wschodnia” są: Białoruś, Bułgaria, Czechy, Mołdawia, Polska, Rosja, Rumunia, Słowacja, Ukraina i Węgry. Określenie Europa Środkowa, częste w polszczyźnie, w M49 nie występuje, a Litwa należy do podregionu „Europa Północna”.

Kilka przydziałów zaskakuje. W podregionie „Azja Zachodnia” leżą między innymi: Cypr, Turcja, Armenia, Azerbejdżan, Gruzja i Izrael. Kazachstan należy do podregionu „Azja Środkowa”, a Rosja w całości do podregionu „Europa Wschodnia”. Egipt i Sudan są w podregionie „Afryka Północna”.

Meksyk jest w podregionie „Ameryka Środkowa”, dlatego „Ameryka Północna” obejmuje tylko 2 państwa: Kanada i Stany Zjednoczone. Dwie pozycje menu łączą kilka podregionów. „Afryka Subsaharyjska” to 48 państw z podregionów: Afryka Wschodnia, Afryka Środkowa, Afryka Południowa i Afryka Zachodnia. „Ameryka Łacińska i Karaiby” to 33 państwa z podregionów: Karaiby, Ameryka Środkowa i Ameryka Południowa.

Unia Europejska liczy 27 państw członkowskich, a każde ma na karcie rok wejścia do Unii. Cypr należy do niej od 2004 r., ale M49 umieszcza go w podregionie „Azja Zachodnia”. Dlatego Cypr wypada w losowaniu Unii, a w losowaniu Europy nigdy.

Wystarczy tryb „Kilka naraz”: jedno stuknięcie losuje od 1 do 50 krajów, a w tym samym losowaniu żaden kraj nie pojawia się dwa razy. Liczbę wybiera się z menu: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 15, 20, 25, 30, 40 i 50.

Wynik to początek uczciwie potasowanej listy, ułożonej algorytmem Fishera i Yatesa. Każdy zestaw krajów jest więc tak samo prawdopodobny, podobnie jak każda ich kolejność. Szansa, że konkretne państwo znajdzie się wśród 5 krajów wylosowanych z 44 państw Europy, wynosi 11,36%.

Gdy pula jest mniejsza niż zamówiona liczba, losowanie pokazuje wszystkie kraje i o tym informuje. Pięć krajów z podregionu „Ameryka Północna” to więc tylko 2 państwa: Kanada i Stany Zjednoczone.

Przy serii losowań, na przykład gdy losowanie krajów wyznacza temat każdej kolejnej lekcji albo kolacji, powtórki wyklucza opcja „Pomijaj wylosowane kraje w kolejnych losowaniach”. Każdy wylosowany kraj wypada wtedy z puli aż do stuknięcia „Przywróć je do losowania”, a licznik pokazuje, ile krajów odłożono. Domyślnie opcja jest wyłączona, więc każde losowanie korzysta z pełnej puli.

Dlatego powtórki zdarzają się częściej, niż podpowiada intuicja. To paradoks dnia urodzin: przy 195 państwach i 10 obrotach koła szansa na co najmniej jeden powtórzony kraj wynosi 21%. Po 17 obrotach powtórka jest już bardziej prawdopodobna niż jej brak, choć pojedynczy kraj wciąż ma szansę 1 na 195.

W trybie „Dla osób” kraje trafiają do imion wpisanych po jednym w wierszu, a żaden nie przypada dwóm osobom. Lista mieści do 50 imion, a każde imię jest skracane do 40 znaków.

Menu „Liczba krajów na osobę” daje liczby od 1 do 10 albo opcję „Rozdaj wszystkie”. Przy wybranej liczbie każda osoba dostaje dokładnie tyle krajów, o ile pula na to pozwala, a reszta trafia na listę nierozdanych. Opcja „Rozdaj wszystkie” dzieli pulę po równo, a nadwyżkę przydziela po jednym kraju osobom wybranym losowo, nigdy według kolejności na liście.

Przy czterech osobach i całym świecie każda dostaje 48 krajów, a pozostałe 3 kraje przypadają po jednym osobom wybranym losowo. Tak rozdziela się na przykład państwa do referatów na lekcji geografii, kraje na wieczór kuchni świata albo reprezentacje do kibicowania w czasie igrzysk. Imiona zostają na tej stronie: nie trafiają na serwer, do linku ani do pamięci przeglądarki.

Ustawa o grach hazardowych (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 595) w art. 2 ust. 1 stanowi: „Grami losowymi są gry, w tym urządzane przez sieć Internet, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku”. W odczytaniu tej strony przydział krajów bez stawek i bez nagród tej definicji nie spełnia, bo nikt nie gra o wygraną.

Gdy pojawiają się wpisowe i nagrody, w grę wchodzą definicje ustawy. Gry losowe obejmują w niej między innymi gry liczbowe, loterie pieniężne i loterie fantowe. Zakłady wzajemne to według art. 2 ust. 2 zakłady o wygrane polegające na odgadywaniu, między innymi, wyników sportowego współzawodnictwa. Art. 3 pozwala urządzać takie gry tylko na podstawie koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia.

O tym, czy dana gra ma cechy gry losowej, rozstrzyga w drodze decyzji minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 2 ust. 6). Narzędzie nie obsługuje pieniędzy ani nagród i nie ocenia, czy konkretne losowanie o stawkę jest dozwolone. Przykładem gry liczbowej jest Lotto, którego koszt i możliwe wygrane w zakładzie systemowym liczy kalkulator zakładu systemowego.

Losowy kraj może być punktem wyjścia do planowania wakacji albo zabawy w podróż palcem po mapie, ale samo losowanie niczego nie ocenia. Nie uwzględnia bezpieczeństwa, wiz, pory roku ani kosztów, a karta wyniku nie pokazuje ostrzeżeń, bo te zmieniają się z dnia na dzień.

Ostrzeżenia dla podróżujących MSZ publikuje w portalu Odyseusz, w profilu każdego państwa. Komunikat „Odyseusz: podróżuj bezpiecznie z MSZ” zamieściła na gov.pl Ambasada RP w Kopenhadze. Według niego od 30 czerwca 2026 r. resort przekazuje tam w jednym miejscu komplet informacji potrzebnych przed wyjazdem.

MSZ stosuje cztery poziomy: 1 „Zwykła ostrożność”, 2 „Szczególna ostrożność”, 3 „Unikaj podróży” i 4 „Nie jedź”. Poziom 1 oznacza według resortu zagrożenie zbliżone do tego w Polsce. Przy poziomie 3 MSZ odradza podróże, które nie są konieczne, a turystyka się do nich nie zalicza; przy poziomie 4 odradza wszelkie podróże. Aktualny poziom ostrzeżenia dla danego kraju widać w Odyseuszu, dlatego ta strona go nie podaje.

MSZ pisze, że „publikowane przez MSZ ostrzeżenia dla podróżujących to wyłącznie rekomendacje”, a resort nie ma prawnych możliwości zakazania wyjazdu. Osobną sprawą jest ubezpieczenie: według MSZ niektóre polisy mogą zawierać klauzule wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela przy podróży do kraju z poziomem 3 lub 4.

Podróż można zarejestrować w Odyseuszu po zalogowaniu przez mObywatela, Profil Zaufany, e-dowód albo bankowość elektroniczną. Zarejestrowane osoby dostają powiadomienia o kraju podróży, a w razie kryzysu MSZ może uruchomić moduł do dwustronnej komunikacji, także przy ewakuacji.

W samym narzędziu da się odznaczyć kraje, w których już się było, a link zachowa ten wybór na kolejne losowania. Odkładanie wylosowanych krajów pozwala z kolei przejrzeć kilka pomysłów po kolei, bez powtórek.

Karta wyniku przedstawia losowe państwo z flagą, nazwą, regionem i podregionem M49 oraz datami z oficjalnych list. Dla Polski to przyjęcie do ONZ 24 października 1945 r. i wejście do Unii Europejskiej w 2004 r. Pod spodem stoi szansa tego wyniku w postaci „1 na N”.

Data przyjęcia to dzień, który ONZ podaje przy każdym członku na liście państw członkowskich. Datę z 1945 r. ma 49 państw z 195, a najmłodszym członkiem jest Sudan Południowy, przyjęty 14 lipca 2011 r. Państwa obserwatorzy mają zamiast daty dopisek o swoim statusie.

Na karcie nie ma stolicy, liczby ludności, waluty, języków ani mapy. Niektóre generatory dopisują takie dane same, czasem z pomocą sztucznej inteligencji i z błędami. Ta karta pokazuje tylko to, co publikują ONZ i UE, więc nie odpowiada na pytanie, jaka jest stolica wylosowanego kraju.

Przycisk „Kopiuj wynik” kopiuje krótki tekst z nazwą kraju i jego obszarem M49 oraz link z ustawieniami, więc ta sama pula otwiera się u innej osoby. Przy przydziale skopiowany tekst zawiera imiona i kraje, ale sam link imion nie przenosi.