Województwa quiz: mapa Polski

Kolejność pytań jest losowana dopiero po stuknięciu „Start”, od nowa w każdej rundzie. Quiz podaje nazwę, stolicę albo literę z tablic, a odpowiedź zależy od trybu: kliknięcie obszaru, wybór podpowiedzi albo wpisanie tekstu. Po każdym pytaniu obszar zmienia kolor: zielony oznacza trafienie za pierwszym razem, żółty trafienie w kolejnej próbie, a czerwony pytanie nietrafione.

W trybie „Wskaż na mapie” na każde województwo przypadają 3 próby. Błędne kliknięcie na chwilę barwi wskazany obszar na czerwono i podaje jego nazwę. Ponowne kliknięcie tego samego złego obszaru albo województwa już odgadniętego nie zabiera próby. Po ostatniej nieudanej próbie województwo liczy się jako nietrafione, a przycisk „Pokaż odpowiedź” kończy pytanie od razu z tym samym skutkiem.

Tryb „Wybierz z czterech” zaznacza województwo na mapie i podaje 4 odpowiedzi: właściwą i 3 inne, wylosowane spośród 6 najbliższych sąsiadów. Położenie na mapie nie zdradza więc wyniku. Jest tylko jedna próba: zły wybór oznacza pytanie nietrafione i od razu pokazuje poprawną odpowiedź.

W trybie „Wpisz odpowiedź” wielkość liter, polskie znaki, łączniki i spacje nie mają znaczenia, więc „slaskie” to śląskie, a „Lodz” to Łódź. Nazwy do 4 liter trzeba wpisać dokładnie. Do 9 liter quiz wybacza jedną literówkę, a w dłuższych dwie, jeśli tekst nie jest równie bliski innej odpowiedzi. Tekst, który nie pasuje do żadnego, zabiera próbę.

Tryb „Poznaj mapę” nie liczy punktów. Kliknięcie województwa pokazuje jego nazwę, stolicę i literę z tablic, a na mapie mogą widnieć nazwy, stolice, litery albo nic. Runda obejmuje wszystkie województwa albo 10 wylosowanych. Mapa Polski wczytuje się osobno, po załadowaniu strony, a przyciski + i − powiększają ją do 8 razy.

Po rundzie przycisk „Kopiuj wynik” kopiuje liczbę trafień, czas, rząd kolorowych kwadratów w kolejności pytań i link z ustawieniami.

W skrócie: Polska ma 16 województw utworzonych ustawą z 24 lipca 1998 roku, która wskazała też siedziby ich władz. Nazwy województw to przymiotniki pisane małą literą i zgodne z rzeczownikiem „województwo”: województwo mazowieckie, w województwie mazowieckim. Stolica województwa to miasto, w którym mają siedzibę wojewoda i sejmik. Wyjątki są dwa: w kujawsko-pomorskim są to Bydgoszcz i Toruń, a w lubuskim Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra.

Quiz zna wszystkie te pary i zalicza każde z dwóch miast tam, gdzie siedziby są rozdzielone. Zna też wyróżniki z tablic i przy wpisywaniu przyjmuje obie litery tych województw, które mają dwie. Odpowiedź da się wskazać na mapie, wybrać z podpowiedzi albo wpisać. Pytania mogą dotyczyć całej mapy albo losowej części, a wynik pokazuje trafienia za pierwszym razem, czas i listę do powtórki.

Pytania o województwa i stolice działają w obie strony. Przy wskazywaniu quiz podaje miasto, a na mapie pojawiają się kropki wszystkich stolic; zaliczane jest kliknięcie właściwego województwa albo jego kropki. Przy wyborze i wpisywaniu województwo jest zaznaczone razem z kropką stolicy, a odpowiedzią jest nazwa miasta.

Nazwy województw nie zawsze zdradzają stolicę. Od nazwy miasta pochodzą tylko lubelskie, łódzkie i opolskie, a pozostałe nawiązują do krain historycznych albo gór. Stolicą śląskiego są Katowice, podkarpackiego Rzeszów, a świętokrzyskiego Kielce.

Ponieważ ustawa, która utworzyła obecne województwa, rozdzieliła w nich siedziby władz: wojewoda urzęduje w jednym mieście, a sejmik województwa w drugim. Jej art. 3 zaczyna się od słów „Siedzibą wojewody i sejmiku województwa są”, po czym dla 14 województw podaje jedno miasto, a dla dwóch po dwa.

W kujawsko-pomorskim Bydgoszcz jest siedzibą wojewody, a Toruń siedzibą sejmiku. W lubuskim siedzibą wojewody jest Gorzów Wielkopolski, a sejmiku Zielona Góra. W pozostałych województwach siedziba wojewody i siedziba sejmiku są w tym samym mieście.

Oba organy pełnią inne role. Wojewoda jest przedstawicielem Rady Ministrów w województwie. Sejmik województwa, wybierany w wyborach samorządowych, wybiera zarząd województwa, na którego czele stoi marszałek województwa.

Ustawa mówi o siedzibach, a podstawa programowa o stolicach; potocznie oba miasta nazywa się stolicami. Dlatego quiz przyjmuje każde z nich, a na mapie oba mają osobne kropki.

Obecne województwa istnieją od 1 stycznia 1999 roku. Ustawa z 24 lipca 1998 roku stanowi w art. 1 ust. 1: „Z dniem 1 stycznia 1999 r. wprowadza się zasadniczy trójstopniowy podział terytorialny państwa”. Trzy szczeble to gminy, powiaty i województwa, a reforma administracyjna zastąpiła wcześniejszy podział dwustopniowy, w którym powiatów nie było.

Przed reformą Polska dzieliła się na 49 województw, utworzonych na podstawie ustawy z 28 maja 1975 roku o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa. Dawne województwa nosiły nazwy od swoich stolic, na przykład katowickie czy bydgoskie, a nowe w większości od krain.

Hasło „miasta wojewódzkie” bywa używane w dwóch znaczeniach: jako 49 dawnych stolic albo jako dzisiejsze siedziby władz. Tych drugich jest 18, bo dwa województwa mają po dwie siedziby. Quiz obejmuje wyłącznie obecny podział.

Pierwsza litera to wyróżnik województwa, w którym pojazd zarejestrowano, a litery tuż za nią wskazują powiat. Wyróżniki, które trafiają na tablice rejestracyjne, wymienia rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 8 listopada 2024 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. 2024 poz. 1709) w § 27 ust. 2 i w załączniku nr 13.

Po dwie litery ma 7 województw. W pytaniach quiz pokazuje jedną literę na województwo, a przy wpisywaniu przyjmuje każdą z dwóch. Wielkość liter nie ma znaczenia, ale pomyłki w literze quiz nie wybacza.

• dolnośląskie: D i V
• małopolskie: K i J
• mazowieckie: W i A
• podkarpackie: R i Y
• pomorskie: G i X
• śląskie: S i I
• wielkopolskie: P i M

Litera nie zawsze odpowiada nazwie. Z pierwszą literą nazwy zgadza się w województwach: dolnośląskie, lubelskie, opolskie, śląskie i zachodniopomorskie. Z pierwszą literą stolicy zgadza się w województwach: małopolskie, mazowieckie, podkarpackie, podlaskie, pomorskie i wielkopolskie. Ani nazwie, ani stolicy nie odpowiada w pozostałych: kujawsko-pomorskie, lubuskie, łódzkie, świętokrzyskie i warmińsko-mazurskie.

Największe jest województwo mazowieckie: 35 559 km², a najmniejsze województwo opolskie: 9412 km². Pierwsze jest więc 3,8 raza większe od drugiego. Tak podaje GUS w publikacji „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2026 r.”.

Kody TERYT pochodzą z rejestru, który prowadzi GUS: województwa mają w nim parzyste numery od 02 do 32, w alfabetycznej kolejności nazw.

Znajomość województw na mapie to wymaganie szkolne. Podstawa programowa szkoły podstawowej dla przedmiotu geografia zawiera, po zmianach z 2024 roku (Dz.U. 2024 poz. 996), zapis „wskazuje na mapie województwa i ich stolice”. W roku szkolnym 2026/2027 ta podstawa obowiązuje jeszcze w klasach od V do VIII. Nowej podstawy, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Edukacji z 11 marca 2026 roku (Dz.U. 2026 poz. 378), ten zapis już nie obejmuje.

Nauka województw z quizem przebiega w krokach. Tryb „Poznaj mapę” pokazuje nazwy, stolice albo litery bez oceniania. Wybór z 4 podpowiedzi sprawdza rozpoznawanie, a wpisywanie i wskazywanie na mapie wymagają przypomnienia sobie odpowiedzi bez pomocy.

Po rundzie przycisk „Powtórz tylko te” rozpoczyna rundę z województwami, których nie udało się trafić za pierwszym razem. Takie rundy, podobnie jak przerwane przyciskiem „Zakończ rundę”, nie liczą się do rekordu. Opcja „Ukryj granice (trudniej)” zostawia na mapie tylko kontur kraju, a rekord takiej rundy liczy się osobno.

Ten sam układ, od podpowiedzi do wpisywania nazw, ma quiz z flagami świata, w którym zamiast województw pojawiają się państwa.

Przycisk „Drukuj pustą mapę” drukuje ponumerowane województwa bez nazw, a na drugiej stronie odpowiedzi ze stolicami i literami z tablic. Taka mapa konturowa ma numery nadane rzędami od góry, w każdym rzędzie od lewej, oraz pole na imię i nazwisko.

Kształty województw pochodzą z danych Natural Earth w skali 1:10 mln, udostępnionych jako domena publiczna, i są uproszczone. Mapa nie jest więc dokładna ani urzędowa: granice biegną gładziej niż w terenie, a drobne wyspy mogą zostać pominięte.