Winterbanden verplicht? Regels per land

Elk land regelt winteruitrusting op zijn eigen manier: met een vaste periode, met een regel die alleen in winterse omstandigheden geldt, of met een bord langs de weg. De check legt jouw rit naast die regel. Eerst kijkt hij naar het wettelijke minimumprofiel en naar spijkerbanden, daarna naar een kettingenbord en pas dan naar de winterplicht zelf. Zo zie je de zwaarste tekortkoming altijd als eerste.

Een voorbeeld: een auto met banden met het alpensymbool en 6 mm profiel rijdt op 19 december 2026 over een besneeuwde weg in Duitsland. De uitkomst is "Voldoet aan de winterregel". Met banden die alleen M+S dragen, op 9 januari 2027 en verder gelijk, wordt het "Voldoet niet aan de winterregel". Onder de uitkomst staat dezelfde rit voor alle 15 landen, met de regel van die dag en de gebruikelijke boete.

Kort samengevat werkt de winterregel in Europa op drie manieren. Duitsland en Luxemburg kijken naar het wegdek: ligt er sneeuw, ijs of sneeuwbrij, dan moeten winterbanden eronder, het hele jaar door. Oostenrijk combineert een periode tussen 1 november en 15 april met datzelfde wegdek en laat sneeuwkettingen als alternatief toe. Tsjechië en Slovenië hebben eveneens een vaste periode. Frankrijk en Italië eisen winteruitrusting alleen in aangewezen bergzones of op wegen met een bord. Zwitserland, België, Spanje, Polen en het Verenigd Koninkrijk kennen geen winterbandenplicht, net als Nederland. Daar kan hooguit een bord sneeuwkettingen voorschrijven. Wie wil weten wat een rit door meerdere landen vraagt, kijkt per land: de strengste regel onderweg bepaalt wat er mee moet.

Live informatie over wegen, sneeuwval of afgesloten passen geeft de check niet. Hij zoekt ook geen Franse gemeente of Italiaanse weg op; daarvoor stelt hij een vraag. Scandinavië, Kroatië en andere landen buiten de lijst vallen erbuiten.

Omdat de Nederlandse wet geen winterperiode kent en nergens winterbanden voorschrijft; dat bevestigt de Rijksoverheid. Wel geldt het hele jaar een minimale profieldiepte: 1,6 mm voor auto's en 1 mm voor motoren, volgens artikel 5.2.27 van de Regeling voertuigen. Het Feitenboekje 2026 van het Openbaar Ministerie noemt € 190 per te gladde band.

Metalen sneeuwkettingen zijn op een motorvoertuig in Nederland altijd verboden, ook als er sneeuw ligt (artikel 5.18.32a Regeling voertuigen). Daar staat volgens het Openbaar Ministerie € 320 boete op. Kettingen van kunststof vallen niet onder dat verbod. Je leest vaak dat metalen kettingen op een besneeuwde weg wel mogen, maar zo'n uitzondering staat niet in de huidige regeling. Ook spijkerbanden zijn verboden.

Kies je Nederland met zomerbanden en kettingen in de auto, dan geeft de check "Daar geen winterbanden­plicht" en bij metalen kettingen "Niet toegestaan". Zonder plicht blijft gladheid vooral een kwestie van afstand. Hoeveel langer je stilstaat op ijs, rekent de remwegcalculator uit.

Duitsland heeft een situationele winterbandenplicht. Paragraaf 2 lid 3a van de StVO geldt het hele jaar, maar alleen bij ijzel, sneeuwgladheid, sneeuwbrij, ijsgladheid of rijp. Dan moeten alle wielen banden dragen met het alpensymbool, in Nederland vaak het sneeuwvlok-symbool genoemd. Banden met alleen M+S mochten nog tot en met 30 september 2024; daarna tellen ze niet meer. Een datum waarop de plicht begint, bestaat dus niet, ook niet op weg naar Winterberg.

Sneeuwkettingen zijn in Duitsland geen alternatief voor winterbanden. Onder verkeersbord 268 moeten ze wel om, welke banden er ook onder zitten, en met kettingen geldt maximaal 50 km/u. Motoren vallen buiten de plicht. Spijkerbanden zijn verboden. Dat sneeuwsokken als kettingen tellen, staat nergens officieel; de check telt ze daar niet.

De Bußgeldkatalog rekent € 60 en 1 strafpunt. Hindert de auto ander verkeer, dan wordt het € 80, bij gevaar € 100 en na een ongeval € 120. Ook de houder die de rit toelaat, riskeert € 75. De StVO geldt voor elk voertuig op de Duitse weg, dus ook met een Nederlands kenteken.

In Oostenrijk loopt de periode voor auto's tot 3,5 ton van 1 november tot en met 15 april. De plicht geldt dan alleen bij sneeuw, sneeuwbrij of ijs op de weg (KFG paragraaf 102 lid 8a). In dat geval horen winterbanden onder alle wielen, of liggen er sneeuwkettingen om minstens twee aangedreven wielen. Banden met M+S tellen hier wel, mits het profiel minstens 4 mm is. Dat is strenger dan het algemene minimum van 1,6 mm.

Zomerbanden met kettingen in de auto geven bij sneeuw "Voldoet zodra de kettingen om zijn": meenemen alleen is niet genoeg, ze moeten om. Winterbanden met 3,5 mm profiel worden "Te versleten om als winterband te tellen", omdat de grens daar op 4 mm ligt.

De boete begint bij € 35 en kan volgens paragraaf 134 van het KFG oplopen tot € 10.000. Onder het bord "Schneeketten vorgeschrieben" moeten kettingen om, wat voor banden er ook liggen; negeren kost tot € 726. Spijkerbanden mogen tot 3,5 ton van 1 oktober tot 31 mei, tot 80 km/u en op de snelweg tot 100 km/u.

Deze drie landen hebben geen plicht die overal geldt. Frankrijk en Italië wijzen zones of wegen aan, Zwitserland werkt alleen met een bord.

Frankrijk

De Franse winterregel, in Nederland vaak de Loi Montagne genoemd, geldt alleen in gemeenten die de prefect aanwijst. Van de 48 departementen rond de bergmassieven wezen er 34 samen 4.173 gemeenten aan; 14 wezen er geen aan. Tussen 1 november en 31 maart moet je daar, ongeacht het weer, 3PMSF-banden hebben of kettingen of sneeuwsokken bij je hebben. Sinds 1 november 2024 volstaat een winterband zonder dat symbool daar niet meer. Parijs ligt in geen van die departementen.

Op de kaart van Sécurité routière staat elke aangewezen gemeente; de borden B58 en B59 markeren begin en einde van de zone. In een aangewezen gemeente in 73 Savoie geven banden die enkel M+S dragen op een droge dag "Voldoet niet aan de winterregel". Met sneeuwsokken in de kofferbak wordt dat "Voldoet aan de winterregel". Een boete staat er nog niet op, omdat het decreet met de sancties niet is gepubliceerd.

Los daarvan kan bord B26 kettingen voorschrijven op een besneeuwde weg. Winterbanden met de sneeuwvlok volstaan dan, tenzij een onderbord alleen kettingen noemt. Negeren kost € 35, tot € 150. Spijkerbanden mogen van 1 november tot 31 maart, tot 90 km/u.

Italië

Italië kent geen landelijke plicht. Een weg valt er alleen onder als de beheerder een ordinanza uitvaardigt en het bord plaatst. Volgens de richtlijn van het Italiaanse ministerie van Infrastructuur uit 2013 loopt die periode meestal van 15 november tot 15 april. In Valle d'Aosta begint ze al op 15 oktober, op Sardinië pas op 1 december. Op alle wegen van ANAS geldt ze in Abruzzen, Lazio, Ligurië, Molise, Trentino en Umbrië.

Gewone winterbanden volstaan, het alpensymbool is niet nodig. Ook kettingen of goedgekeurde antislipmiddelen aan boord voldoen. Buiten de bebouwde kom kost het ontbreken ervan € 87 tot € 344, erbinnen € 42 tot € 173, zonder strafpunten. Een motor mag op zo'n weg alleen rijden als er geen sneeuw of ijs ligt. Winterbanden met een lagere snelheidsindex dan het kentekenbewijs noemt, mogen alleen van 15 oktober tot 15 mei; daarbuiten kost dat € 430.

Zwitserland

Zwitserland kent geen winterbandenplicht. Wel kan een kettingenbord, "Schneeketten obligatorisch", kettingen voorschrijven op twee aangedreven wielen van dezelfde as; andere hulpmiddelen mogen alleen met goedkeuring van de federale wegendienst. Negeren kost CHF 100. Zonder kettingen geven zelfs echte winterbanden onder dat bord de uitkomst "Onder dit bord moeten kettingen om". Spijkerbanden mogen tussen 1 november en 30 april, tot 80 km/u en nooit op de snelweg.

Ja, als het alpensymbool op de zijwang staat. Dat is de berg met drie toppen en een sneeuwvlok, internationaal 3PMSF genoemd. All-seasonbanden met dat symbool tellen in elk land van de check als winterband, ook in Duitsland, Frankrijk en Spanje.

Dragen ze alleen M+S, dan tellen ze in Duitsland, Frankrijk en Spanje niet. In Oostenrijk, Italië, Tsjechië, Slovenië, Slowakije en Luxemburg volstaat M+S wel. Let ook op het profiel: in Oostenrijk en Tsjechië telt een winterband pas vanaf 4 mm, in Slovenië en Slowakije vanaf 3 mm.

Zomerbanden zijn in Duitsland en Luxemburg bij sneeuw nooit genoeg. In Oostenrijk kunnen ze, zolang de sneeuwkettingen om zijn; in Tsjechië niet, daar bestaat geen kettingenalternatief. In landen zonder plicht beslist alleen het minimumprofiel, of een bord dat kettingen eist.

Sneeuwsokken zijn hoezen van textiel die om het loopvlak gaan. De check telt ze als kettingen in Frankrijk, Italië, België, Luxemburg, Slowakije, Spanje, Andorra en het Verenigd Koninkrijk. In Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Tsjechië, Slovenië en Polen tellen ze niet.

De redenen verschillen. In Oostenrijk mogen alleen sokken die volgens de Oostenrijkse norm ÖNORM V 5117 zijn getest, maar officieel bevestigd is dat niet. Slovenië accepteert alleen hulpmiddelen die de nationale keuringsinstantie goedkeurde, Zwitserland alleen goedgekeurde alternatieven. Voor Duitsland en Polen zegt geen officiële bron dat sokken volstaan.

Sneeuwkettingen horen om de aangedreven wielen: in Oostenrijk en Polen om minstens twee, in Spanje om één aangedreven wiel aan elke kant. Met kettingen om geldt in Duitsland, Tsjechië en Slovenië maximaal 50 km/u. Metalen kettingen mogen alleen op sneeuw of ijs in Oostenrijk, België, Slowakije, Andorra en Polen. In Polen kost een ketting op een kale weg PLN 100.

Zonder winteruitrusting betaal je in Duitsland € 60 en krijg je een strafpunt, in Luxemburg € 74 en mag de politie de auto stilzetten. In Oostenrijk begint de boete bij € 35, maar het maximum is veel hoger.

Een camper boven 3,5 ton valt in de check onder zware voertuigen. In Oostenrijk geldt dan de hele periode een plicht, ook op een droge weg: winterbanden op minstens één aangedreven as, met 5 mm profiel, en sneeuwkettingen aan boord. Zonder kettingen geeft de check "Kettingen moeten ook mee". Voor bussen eindigt die periode al op 15 maart; de check rekent voor alle zware voertuigen tot 15 april.

Een caravan of aanhanger is geen invoer: de regels gelden voor het trekkende voertuig. Wel moet een zware vrachtwagen met aanhanger in de Franse bergzones altijd kettingen meenemen, ook op winterbanden; dat rekent de check niet door. De rechtsregels achter elke uitkomst staan bij de gecontroleerde voorbeelden. Wat de rit zelf aan brandstof kost, rekent de brandstofkostencalculator uit.