Kalkulator renty wdowiej

Renta wdowia to potoczna nazwa, a ustawa mówi o wypłacie świadczeń łącznie z rentą rodzinną (art. 95a ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Zwykle obowiązuje zbieg świadczeń: przy prawie do dwóch świadczeń wypłaca się tylko jedno, wyższe lub wybrane. Tu jedno świadczenie trafia do wdowy lub wdowca w całości, a z drugiego dochodzi 15% (ZER MSWiA). Najpierw liczy się rentę rodzinną, czyli 85% świadczenia zmarłego przy jednej osobie uprawnionej (MRPiPS). Świadczenie zmarłego w wysokości 4000,00 zł daje więc 3400,00 zł. Własne świadczenie, czyli emerytura lub renta z własnych składek, wynosi w przykładzie 3000,00 zł. Lepszy wariant daje 3850,00 zł brutto miesięcznie, o 450,00 zł więcej niż samo wyższe świadczenie. Obie części razem nie mogą przekroczyć 5935,47 zł. Wszystkie te kwoty są brutto, czyli przed składką zdrowotną i podatkiem.

Ten przykład, policzony ręcznie z tekstu ustawy, znajduje się wraz z innymi w sekcji przypadki kontrolne.

Więcej daje wariant, w którym w całości zostaje wyższa kwota, a procent liczy się od niższej. Wariant A to własne świadczenie w całości i 15% renty rodzinnej. Wariant B to renta rodzinna w całości i 15% własnego świadczenia. Różnica między nimi rośnie razem z różnicą obu kwot.

Gdy emerytura wynosi 3000,00 zł, a świadczenie po małżonku 3400,00 zł, wariant A daje 3510,00 zł, a wariant B 3850,00 zł. Odwrotnie wychodzi przy własnej emeryturze 3500,00 zł i emeryturze zmarłego 3000,00 zł. Renta po zmarłym wynosi wtedy 2550,00 zł, wariant A 3882,50 zł, a wariant B tylko 3075,00 zł.

Wybrany wariant wskazuje się we wniosku. Gdy suma w obu wariantach przekracza limit, oba kończą się na tej samej kwocie i wybór nie zmienia wypłaty.

Łączna kwota ma górną granicę, którą wyznacza trzykrotność najniższej emerytury (art. 95a ust. 4). Od 1 marca 2026 do 28 lutego 2027 najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł, więc limit to 5935,47 zł brutto miesięcznie (KRUS). Do limitu wlicza się stałe dodatki, na przykład dodatek pielęgnacyjny, ale nie świadczenia jednorazowe.

Suma ponad limit zatrzymuje się na nim, ale nigdy nie spada poniżej świadczenia wypłacanego w całości. Przykład: własna emerytura to 5500,00 zł, a renta po zmarłym 4250,00 zł. Wariant A przekroczyłby limit, więc wypłata wynosi 5935,47 zł. Zysk wobec samej emerytury maleje do 435,47 zł. Gdy jedno świadczenie samo osiąga limit, łączenie w ogóle nie przysługuje.

Waloryzacja marcowa podnosi co roku najniższą emeryturę, a razem z nią przesuwa limit. Ta zmiana ma znaczenie tylko dla sum bliskich granicy.

Od 1 stycznia 2027 r. część drugiego świadczenia rośnie z 15% do 25%. Ta stawka jest już zapisana w ustawie, a nie tylko zapowiedziana (MRPiPS). Nowa stawka obejmuje wypłaty automatycznie, bez nowego wniosku.

W przykładzie z pierwszej sekcji lepszy wariant daje wtedy 4150,00 zł zamiast 3850,00 zł. Kwotę od stycznia wynik liczy z obecną górną granicą 5935,47 zł. Zmieni się ona jednak 1 marca 2027 r., gdy waloryzacja podniesie najniższą emeryturę. Przy sumach blisko tej granicy kwota od stycznia jest więc przybliżona.

Ministerstwo zapowiedziało przegląd wysokości tej stawki w 2028 roku (MRPiPS). Obecne przepisy nie przewidują dalszej zmiany procentu.

Łączenie przysługuje tylko przy spełnieniu naraz trzech warunków z art. 95a ust. 2 (ZER MSWiA). Kalkulator dodaje czwarty, techniczny: świadczenie po małżonku przypada jednej osobie.

• Wiek emerytalny: 60 lat u kobiet i 65 lat u mężczyzn. Dokładny dzień, od którego liczy się ten wiek, podaje kalkulator wieku emerytalnego.
• Wspólność małżeńska trwająca do dnia śmierci małżonka. Rozwód ją wyklucza.
• Prawo do renty po małżonku nabyte nie wcześniej niż 5 lat przed wiekiem emerytalnym, czyli najwcześniej w wieku 55 lat u kobiet i 60 lat u mężczyzn.

Kalkulator przyjmuje wiek w dniu śmierci małżonka jako wiek nabycia prawa do świadczenia po zmarłym. Gdy prawo powstało później, decyduje wiek z tego późniejszego dnia. Wdowa owdowiała w wieku 53 lata nie spełnia trzeciego warunku, choć ma już 66 lat. Wynik pokazuje wtedy tylko wyższe świadczenie, 3400,00 zł.

Nowe małżeństwo kończy prawo do łączenia z dniem poprzedzającym ślub (art. 95a ust. 3). Od tego dnia wynik kalkulatora przestaje dotyczyć danej osoby.

Przysługuje, gdy w dniu śmierci małżonka spełniony jest jeden z trzech warunków (MRPiPS): wiek co najmniej 50 lat, niezdolność do pracy albo wychowywanie dziecka uprawnionego do tego świadczenia. Ten wiek można osiągnąć też później, w ciągu pięciu lat od śmierci lub od zakończenia wychowywania dziecka. Kalkulator sprawdza tylko drogę przez wiek w dniu śmierci.

Wysokość zależy od tego, ile osób ma prawo do świadczenia: 85% dla jednej, 90% dla dwóch i 95% dla trzech lub więcej. To jedna wspólna renta, dzielona na równe części. Podstawą jest emerytura osoby zmarłej albo renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, która by jej przysługiwała.

Przy dwóch osobach i emeryturze zmarłego 4000,00 zł wspólna renta wynosi 3600,00 zł, a część jednej osoby 1800,00 zł. Osoby uprawnione to poza małżonkiem zwykle dzieci zmarłego. Osoba rozwiedziona ma prawo do renty rodzinnej tylko wtedy, gdy w dniu śmierci miała zasądzone alimenty od zmarłego.

Drugim świadczeniem obok renty rodzinnej może być jedno z kilku świadczeń wymienionych w ustawie (ZER MSWiA). Nie musi ono pochodzić z tej samej instytucji co renta rodzinna.

• Świadczenia z ZUS: emerytura oraz renta z tytułu niezdolności do pracy.
• Świadczenia z KRUS, na przykład renta rolnicza.
• Świadczenia, które pobierają służby mundurowe, wypłacane między innymi przez ZER MSWiA.
• Emerytura pomostowa i nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.
• Świadczenie przedemerytalne oraz zasiłek przedemerytalny.

Kalkulator traktuje każde z nich tak samo, jako własne świadczenie w kwocie brutto. Kolejność wypłat i to, który organ obniża kwotę przy limicie, nie zmieniają łącznej sumy.

Od kwoty brutto organ wypłacający potrąca dwie pozycje. Składka zdrowotna wynosi 9% świadczenia i nie obniża podatku. Zaliczka na podatek to 12% kwoty brutto minus 300 zł miesięcznie, czyli jedna dwunasta rocznej kwoty zmniejszającej podatek (podatki.gov.pl).

Nadwyżka ponad 120 000 zł dochodu w roku jest opodatkowana stawką 32%. Do 2500 zł brutto miesięcznie zaliczka wynosi zero. Z przykładowych 3850,00 zł brutto zostaje 3341,50 zł netto: składka to 346,50 zł, a zaliczka 162,00 zł.

Szacunek zakłada, że organ rentowy stosuje miesięczne zmniejszenie zaliczki (PIT-2), i nie uwzględnia innych dochodów. Wynagrodzenie z pracy obok świadczenia pokazuje kalkulator wynagrodzeń.

Wynik obejmuje zwykły przypadek: jedna osoba uprawniona i dwa świadczenia brutto. Kilka sytuacji strona opisuje, ale kalkulator ich nie liczy.

• Kilka osób uprawnionych: wynik pokazuje wspólną rentę i jedną część, bez łączenia. Użyte źródła nie przesądzają, jak procent drugiego świadczenia działa przy rencie dzielonej z dziećmi.
• Świadczenie po małżonku poniżej najniższej renty rodzinnej, która wynosi 1978,49 zł: wynik go nie podwyższa, tylko pokazuje uwagę. Tak jest przy emeryturze zmarłego 2000,00 zł, z której wychodzi 1700,00 zł.
• Inne drogi do renty rodzinnej, czyli wychowywanie dziecka, niezdolność do pracy wdowy lub wdowca i wiek osiągnięty po śmierci, są opisane wyżej, ale nie liczone.
• Zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia po małżonku przy przychodach z pracy powyżej progów ogłaszanych co kwartał.
• Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego: renta wypadkowa ma odrębne zasady łączenia.
• Trzynasta emerytura i czternastka: to wypłaty jednorazowe, poza limitem i poza wynikiem.
• Dodatki do świadczeń, które wchodzą do limitu, ale nie do obliczenia.