Spreektijd berekenen

Hoe lang een tekst duurt, hangt af van twee getallen: het aantal woorden en het spreektempo, uitgedrukt in woorden per minuut. Je deelt het eerste door het tweede. Voor het Nederlands rekent deze tool met drie spreektempo's. Rustig spreken is 110 per minuut, en dan duren 1.000 woorden 9 minuten en 5 seconden. Het gemiddelde tempo is 125, goed voor 8 minuten. Bij snel spreken, 155 per minuut, ben je na 6 minuten en 27 seconden klaar. Wie dezelfde tekst voorleest, haalt er gemiddeld 171 in een minuut en heeft 5 minuten en 51 seconden nodig (Brysbaert, 2019). Stil lezen gaat het snelst: 4 minuten en 23 seconden bij 228 per minuut. Tussen rustig en snel spreken zit bij deze lengte 2 minuten en 38 seconden.

Die uitkomst is een schatting en geen stopwatch. Echte sprekers wisselen van tempo, en een gemiddelde zegt weinig over één persoon. Een eigen tempo vul je in bij Eigen tempo, van 40 tot 400 per minuut. De tabel onder de uitkomst zet alle tempi naast elkaar.

In het gemiddelde Nederlandse tempo passen 625 woorden in vijf minuten. Rustig gesproken zijn het er 550, snel 775. Kies je Tijd naar woorden, dan rekent de tool die kant op: van minuten naar woorden in plaats van woorden naar minuten. Het aantal wordt naar beneden afgerond, zodat de tekst binnen de tijd blijft.

De andere richting geeft de spreekduur in minuten en seconden, op de seconde afgerond. In de tabel onder het resultaat staat dezelfde tijd als klok: 1.000 woorden in gemiddeld tempo is 8:00, rustig 9:05. Een halve minuut tekst is in dit tempo zo'n 62 woorden, handig om een alinea te schatten.

Twee van de vijf tempi zijn gemeten, drie zijn afgeleid. De meta-analyse van Marc Brysbaert (Universiteit Gent) bundelt leesstudies per taal. Voor hardop lezen in het Nederlands komt die uit op 171 woorden in een minuut, uit 3 studies met 161 lezers. Voor stil lezen is het 228, uit 7 studies met 403 lezers, deels Vlaamse studenten (Brysbaert, 2019).

De spreeksnelheid van een voorbereide speech is in geen enkele taal gemeten. Daarom vertrekt de tool van drie Engelse ijkpunten die Brysbaert noemt. Het eerste, 120 woorden in een minuut, is een voorleestempo dat een lezer een hele dag volhoudt. Het tweede, 140, is de onderkant van de band voor luisterboeken. Het derde, 170, geldt als ideaal tempo voor een nieuwsbulletin vol informatie.

Een Nederlandse lezer haalt hardop 90% van de woorden die een Engelse lezer haalt: 171 tegen 190 per minuut. De Engelse ijkpunten zijn met die verhouding omgerekend en op vijf afgerond. Zo ontstaan 110, 125 en 155. Nederlandse woorden zijn gemiddeld langer, dus er passen er minder in een minuut. Deze drie presets zijn een afspraak van de tool en geen meting. Hoe de tool is opgebouwd en getoetst, staat in de werkwijze.

Nederlanders en Vlamingen spreken niet even snel. Hugo Quené beschrijft dat het articulatietempo van Nederlanders hoger ligt dan dat van Vlamingen (Quené, 2008). Dat tempo telt lettergrepen per seconde, met de pauzes eruit gehaald. Zo'n maat laat zich niet rechtstreeks omrekenen naar woorden per minuut, want woorden verschillen in lengte en echte toespraken bevatten pauzes.

Een spreektempo gaat uit van doorpraten, terwijl een speech ook stiltes heeft. Je pauzeert voor ademhalen, wacht op gelach of laat een punt even landen. Daarvoor tel je een percentage op bij de spreektijd.

Met 10% voor pauzes worden 1.000 woorden in gemiddeld tempo 8 minuten en 48 seconden in plaats van 8 minuten. Daarvan is 48 seconden pauze, wat als aparte regel onder het resultaat staat. In de richting Tijd naar woorden werkt het andersom: de pauzetijd gaat eerst van de beschikbare tijd af. Bij vijf minuten en 10% blijven er dan 568 woorden over in plaats van 625.

Hoeveel procent past, hangt af van de gelegenheid. Een zakelijke update kent weinig stiltes, een feestspeech met applaus en reacties uit de zaal meer. Bij stil lezen speelt dit niet, dus daar verdwijnt het veld.

Voor een bruiloftspeech, een uitvaartspeech of een afscheidsspeech bestaat geen regel over de lengte. De duur volgt uit afspraken met het bruidspaar, de ceremoniemeester, de familie of de uitvaartverzorger. Dat geldt ook voor wie als getuige spreekt.

Ligt de tijd vast, dan reken je met Tijd naar woorden terug naar een lengte. In drie minuten passen 330 woorden bij rustig spreken en 375 in gemiddeld tempo. Een toespraak bij een afscheid op het werk of een jubileum werkt op dezelfde manier. Wie een tekst al heeft geschreven, ziet in de andere richting of die binnen de afgesproken minuten blijft.

Bij een presentatie op school of in je opleiding bepaalt de docent of de opleiding de tijd. Voor het profielwerkstuk bestaat geen landelijke presentatieduur; elke school legt de vorm zelf vast. Hetzelfde geldt voor een spreekbeurt op de basisschool en voor een afstudeerpresentatie aan hogeschool of universiteit.

Een presentatie van tien minuten in gemiddeld tempo biedt ruimte voor 1.250 gesproken woorden. Tekst op dia's telt niet mee, alleen wat je hardop zegt. Wie een grafiek uitlegt of een demonstratie geeft, praat minder: een percentage voor pauzes vangt die stiltes op.

Een pitch is kort en strak getimed. In één minuut passen in het snelle tempo 155 woorden, in het gemiddelde 125. Het snelle tempo hoort bij het ijkpunt van een compact nieuwsbulletin.

De Tweede Kamer legt spreektijden vast in het Reglement van Orde. Tijdens het vragenuur heeft de vragensteller in totaal 4 minuten (Reglement van Orde Tweede Kamer, art. 12.4). In een tweeminutendebat krijgt elke fractie 2 minuten (art. 7.31). Voor andere debatten kan de Kamer per fractie een maximumspreektijd vaststellen (art. 8.13).

Beide vaste tijden staan als keuze in de rekenhulp. In de richting Tijd naar woorden vullen ze de minuten in: het vragenuur biedt in gemiddeld tempo ruimte voor 500 woorden, het tweeminutendebat voor 250. In de richting Woorden naar tijd toetst de tool je tekst aan de grens. Een vraag van 600 woorden duurt gemiddeld 4 minuten en 48 seconden en is dus 48 seconden te lang voor het vragenuur.

Bij stil lezen haalt een volwassen lezer in het Nederlands gemiddeld 228 woorden per minuut, dus 1.000 woorden kosten 4 minuten en 23 seconden. Kies je het tempo Stil lezen, dan heet de uitkomst leestijd in plaats van spreekduur. Pauzes tellen daar niet mee.

De leessnelheid verschilt sterk per lezer en per tekst. Een moeilijk vakartikel gaat langzamer dan een luchtig verhaal. Hardop lezen kost meer tijd, omdat elk woord ook uitgesproken moet worden: 5 minuten en 51 seconden voor dezelfde 1.000 woorden. Voor een Nederlandstalige blog of nieuwsbrief geeft het stille tempo een redelijke indruk van de leestijd.

Bij tekst plakken telt de rekenhulp de woorden zoals een tekstverwerker dat doet. Een woord is alles tussen twee spaties dat minstens één letter of cijfer bevat. Zo tellen m'n en e-mail elk als één woord, en een los streepje als geen. Het tellen gebeurt in je browser; de tekst wordt niet verstuurd en komt niet in de link.

De rekenregels zijn getoetst met gecontroleerde voorbeelden, zoals 1.000 woorden in 8 minuten bij het gemiddelde tempo. Een eigen tempo meet je met hardop oefenen en een timer. Wie 390 woorden in drie minuten uitspreekt, komt uit op een tempo van 130.

Ook een teleprompter verandert niets aan de rekensom: de tekst loopt mee met de spreker, en het aantal woorden en het tempo bepalen de duur. Een generale repetitie laat zien hoe ver jouw eigen tempo van het gemiddelde afligt.